sook by สสส

ติดต่อเรา สสส.

สรุปองค์ความรู้ : Universal Design บ้านของหนู ทุกคนอยู่ได้

สร้างเด็กสร้างสรรค์ ตอน Universal Design: บ้านของหนูทุกคนอยู่ได้ โดยคุณวรุตม์ เหลืองวัฒนากิจ นักวางแผนกลยุทธ์ ที่ปรึกษาการตลาดดิจิตอล และวิทยากรประจำสถาบัน KIDative Workshop กิจกรรมที่ฝึกให้เด็กๆ มีวิธีคิดที่เป็นระบบ ควบคู่ไปกับเพิ่มจินตนาการ ความคิดสร้างสรรค์ ฝึกคิด วางแผน ลงมือทำ นำเสนอ และต่อยอดอย่างอิสระด้วยตัวเอง ในบรรยากาศที่สนุกสนาน ผ่อนคลาย

มาทำเล่นให้เป็นเรื่อง การละเล่นและความสนุกเป็นของคู่กันกับเด็กๆ จะเล่นทั้งทีก็เล่นให้เป็นเรื่องราวและสนุกให้สุดๆ เพราะช่วงเวลาที่เราได้เล่นสมัยเด็กๆ มีพลังมหาศาลในการขับเคลื่อนชีวิตในตอนโต ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเรียนหรือการทำงาน การเรียนให้สนุก กับการเล่นให้เป็นเรื่อง จริงๆแล้วให้ผลลัพธ์ที่ดีเหมือนกัน และการเปิดโอกาสให้เด็กๆได้ทำสิ่งต่างๆจะเป็นการดึงศักยภาพและความสามารถของเด็กออกมา เนื่องจากผลของกิจกรรมที่สนุก จะส่งผลต่อทัศนคติและแนวความคิดในการใช้ชีวิตของเด็กๆได้

การเล่นคือการเรียนรู้ การที่เด็กๆแต่ละคนค้นพบว่าชอบเล่นอะไร และได้รับการสนับสนุนให้ได้มีโอกาสเล่นซ้ำๆ เชี่ยวชาญในเรื่องนั้นจริงๆ จะเป็นการต่อยอดสู่อาชีพที่รักในอนาคต เพราะในทุกๆการละเล่นจะทำให้ค่อยๆมองเห็นความพิเศษ และอัตลักษณ์เฉพาะของเด็กๆแต่ละคน ซึ่งทำให้สามารถต่อยอดความสุขด้วยการเล่นอย่างสร้างสรรค์ สู่การค้นพบอาชีพที่รักในอนาคตก็เป็นได้

เด็กๆทุกคนมีความคิดสร้างสรรค์ ควรพยายามทำให้เด็กๆได้รับการปลูกฝังให้มีความคิดสร้างสรรค์ และการออกแบบไปด้วยในตัว ขณะเดียวกันเด็กจะเป็นคนเก่งได้ เมื่อรู้จักแก้ปัญหาให้ตนเอง แต่จะเก่งมากกว่า หากสามารถแก้ปัญหาให้ผู้อื่นได้ด้วย

Universal Design คือการนำเอาองค์ความรู้ทางการออกแบบ ผสานกับจินตนาการของเด็กๆ มาพัฒนาเพื่อให้รับกับความต้องการในการอยู่อาศัยร่วมกันของคน 3 รุ่นคือ เด็ก ผู้ใหญ่ และผู้สูงวัย ซึ่งเป็นสภาพสังคมที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน

บ้านของหนู ทุกคนอยู่ได้ บ้านสำหรับคน 3 รุ่น Universal Home

เนื่องจากการสร้างบ้านที่ต้องมีคน 3 วัยอยู่ร่วมกัน และแต่ละวัยมีความต้องการในการใช้พื้นที่ในบ้านต่างกัน เช่น วัยเด็กอาจต้องระมัดระวังเรื่องความปลอดภัยจากมุมเหลี่ยมเสาร์,เฟอร์นิเจอร์ หรือปลั๊กไฟ ส่วนผู้สูงอายุอาจต้องสร้างทางลาดเผื่อรถวีลแชร์ เป็นต้น ฉะนั้นการสร้างบ้านเพื่อรองรับคนทั้ง 3 วัยให้อยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขจึงควรผ่านการออกแบบที่คำนึงถึงรายละเอียดเหล่านี้

ขั้นตอนการทำกิจกรรม

1. เตรียมอุปกรณ์ กล่องกระดาษ กระดาษเปล่าไม่มีเส้น กรรไกร มีดคัดเตอร์ กาว แผ่นรองตัด กระดาษช่องสี่เหลี่ยม ต้นไม้ จัดเป็นชุดเหมือนกัน ยกเว้นต้นไม้ สำหรับเด็กแต่ละคนวางเตรียมไว้บนโต๊ะ โดยจัดโต๊ะที่มีอุปกรณ์เสริมส่วนกลาง ให้ทุกคนสามารถหยิบใช้ได้
2. ให้เด็กๆเลือกนั่งตามที่ชอบ หากไม่ชอบต้นไม้สามารถเปลี่ยนได้
3. อธิบายอุปกรณ์ที่ให้ เช่นกล่องกระดาษแทนที่ดิน แผ่นกระดาษแทนส่วนประกอบผนังบ้านและหลังคา ต้นไม้แทนต้นไม้ใหญ่ในที่ดิน ฯลฯ
4. ให้เริ่มออกแบบ โดยเสก็ตภาพบ้านลงกระดาษก่อน ให้เขียนอธิบายว่าตรงจุดไหนเป็นพื้นที่ใช้สอยสำหรับคนรุ่นใด (โดยทีมวิทยากรคอยเดินดูเด็กแต่ละคน เพื่อช่วยกระตุ้นและไกด์แนวคิด)
5. ให้เด็กเริ่มลงมือประดิษฐ์ เมื่อร่างเสก็ตภาพในกระดาษเสร็จ โดยวิทยากรแนะว่าควรเริ่มจากการวางแผนก่อนว่า ต้นไม้ใหญ่ควรจะอยู่จุดใดบนที่ดิน เพื่อจัดพื้นที่ในการเริ่มลงมือสร้างบ้าน ซึ่งอาจมีการปรับเปลี่ยนต่างจากแบบร่างก็ได้ โดยในขณะปฏิบัติเด็กๆสามารถยกมือขอความช่วยเหลือในการใช้ของมีคมตัดสิ่งต่างๆ หรือช่วยในสิ่งที่ไม่สามารถทำได้ด้วยตนเอง
6. เมื่อสร้างบ้านเสร็จ ให้เด็กทุกคน เตรียมนำเสมอผลงาน โดยต้องตั้งชื่อบ้านด้วย
7. นำเสนอผลงานหน้าห้อง เด็กๆหลายคนสร้างออกมาไม่เหมือนภาพร่างเสก็ตที่ออกแบบไว้ ซึ่งวิทยากรให้ความรู้เสริมว่าไม่เป็นไร เพราะการร่างแบบนั้นเป็นเพียง Frist design เท่านั้น การลงมือปฏิบัติจริงอาจทำให้เราเห็นมุมมองใหม่ๆ สามารถออกแบบเพิ่มเติมได้ตามความเหมาะสม เด็กๆจะนำเสนอชื่อบ้านและพื้นที่ใช้สอยในบ้านว่าจุดใดทำเพื่อคนรุ่นใด ชอบส่วนใดของบ้านที่สุด

บ้านที่ออกแบบเพื่อให้คน 3 รุ่นอยู่อาศัยได้อย่างมีความสุขนั้น ไม่สามารถออกแบบตามความชอบของตนเองได้เพียงอย่างเดียว แต่เป็นการฝึกให้เรามองถึงความชอบ ความต้องการของผู้อื่นที่อยู่รอบตัวเองด้วย

Universal Design สนุกอย่างสร้างสรรค์ จินตนาการผสานออกแบบที่ตอบโจทย์ตามความต้องการ

อ้างอิง ถอดความรู้ เสาร์สร้างสุข ตอนUniversal Design:บ้านของหนู ทุกคนอยู่ได้ วันเสาร์ที่ 16 ธันวาคม 2560 ณ ห้อง 413 ชั้น 4 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส) ซอยงามดูพลี