19
Oct
2021
"ยาถ่ายพยาธิ" จำเป็นต้องกินหรือไม่ Categories : สุขภาพ
0 <<<<< ให้คะแนน (Give Heart)

"ยาถ่ายพยาธิ" จำเป็นต้องกินหรือไม่

ยาถ่ายพยาธิ จำเป็นต้องซื้อมากินเองหรือไม่ เมื่อไรถึงควรกิน มีอันตรายต่อร่างกายอย่างไรได้บ้าง

บางคนอาจคิดว่าร่างกายมีความผิดปกติจากการกินเท่าไรก็ไม่อ้วน และคิดว่าตัวเองมีพยาธิอยู่ในร่างกาย จึงอยากซื้อยาถ่ายพยาธิมากินเอง แต่ที่จริงแล้วเราจำเป็นต้องกินยาถ่ายพยาธิหรือไม่ และควรกินตัวไหนอย่างไร Sanook Health มีข้อมูลจาก ผศ. พญ.แสงศุลี ธรรมไกรสร ภาควิชาเวชศาสตร์ครอบครัว คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล ใน Rama Channel มาฝากกัน

ยาถ่ายพยาธิ คือยาที่มีฤทธิ์ในการรักษาการติดเชื้อพยาธิซึ่งถือเป็นปรสิตที่อาศัยอยู่ในร่างกายมนุษย์ โดยทั่วไปควรเลือกชนิดของยาถ่ายพยาธิที่กินให้ตรงกับชนิดของพยาธิที่มีอยู่ในร่างกาย

โดยทั่วไปพยาธิจะแบ่งได้เป็น 3 ชนิด คือ

  1. พยาธิตัวกลม เช่น พยาธิเข็มหมุด พยาธิปากขอ พยาธิไส้เดือน พยาธิแส้ม้า พยาธิตัวจี๊ด พยาธิสตรองจิลอยด์และพยาธิเส้นด้าย
  2. พยาธิตัวแบน เช่น พยาธิตัวตืด
  3. พยาธิใบไม้

ประเภทยาถ่ายพยาธิ

  1. อัลเบนดาโซล (Albendazole) มีฤทธิ์ต่อพยาธิตัวกลมและตัวตืดรวมทั้งพยาธิใบไม้ในตับหลายชนิด ผลข้างเคียง ปวดเวียนศีรษะ ปวดมวนท้อง คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเดิน หรือแพ้ยา ห้ามใช้กับสตรีมีครรภ์และหญิงให้นมบุตร
  1. มีเบนดาโซล (Mebendazole) มีฤทธิ์ต่อพยาธิตัวกลม และ พยาธิตัวตืดหลายชนิด ผลข้างเคียง ปวดท้อง ท้องเดิน และ ห้ามใช้กับสตรีมีครรภ์และหญิงให้นมบุตร
  2. ปิเปอร์ราซีน (Piperazine) มีฤทธิ์ต่อพยาธิไส้เดือนและพยาธิเส้นด้ายโดยทำให้กล้ามเนื้อของพยาธิอ่อนแรง ผลข้างเคียง ถ้ารับประทานเกินขนาด อาจท้าให้ คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเดิน ถ้ารับประทานเกินขนาดมาก ๆ อาจท้าให้กล้ามเนื้ออ่อนแรง ชัก หมดสติได้ ห้ามใช้ยานี้ร่วมกับยาถ่ายพยาธิไพแรน เทล พาโมเอต
  3. ไพแรนเทล พาโมเอต (Pyrantel pamoate) มีฤทธิ์ต่อพยาธิเส้นด้าย ไส้เดือนและปากขอ ทำให้พยาธิเคลื่อนไหวไม่ได้ ผลข้างเคียง ยานี้อาจท้าให้คลื่นไส้ อาเจียน มึนงง ห้ามใช้ยานี้ร่วมกับปิเปอร์ราซีน
  4. นิโคลซาไมด์(Niclosamide) มีฤทธิ์ต่อพยาธิตัวตืด ผลข้างเคียง คลื่นไส้ ปวดท้อง ท้องเสีย
  5. พลาซิควอนเทล (Praziquantel) มีฤทธิ์ต่อพยาธิใบไม้ และพยาธิตัวตืด ผลข้างเคียง ปวดเวียนศีรษะ ปวดท้อง อาเจียน ผื่นคัน ง่วงนอน
  6. ไอเวอร์เมคติน (Ivermectin) ใช้รักษาพยาธิตัวกลม พยาธิตัวจี๊ด และสตรองจิลอยด์ ผลข้างเคียง ปวดมวนท้อง คลื่นไส้ ปวดศีรษะ มึนงง ผื่นคัน ห้ามใช้กับสตรีมีครรภ์และหญิงให้นมบุตร

อย่าหลงเชื่อยาเม็ดเดียว ฆ่าพยาธิได้ทุกชนิด

ยามีหลายชนิด รวมทั้งขนาดและระยะเวลาในการรับประทานยาแต่ละชนิดจะมีความแตกต่างกันไปสำหรับโรคพยาธิแต่ละชนิด ดังนั้นอย่าหลงเชื่อโฆษณาในสื่อต่างๆ ที่อวดอ้างสรรพคุณเกินจริงว่ากินยาเม็ดเดียวครั้งเดียวสามารถฆ่าพยาธิได้ทุกชนิดควรรับประทานยาถ่ายพยาธิเมื่อแน่ใจว่าเป็นโรคพยาธิเท่านั้นโดยปรึกษาแพทย์และเภสัชกรก่อนทุกครั้ง

ข้อควรระวังการใช้ยาถ่ายพยาธิ

ไม่ควรใช้ยาถ่ายพยาธิเป็นประจำทุกปี หรือเพียงเพราะมีรูปร่างผอม เนื่องมาจากความผอมอาจจะเกิดได้จากหลายสาเหตุ อาทิ กรรมพันธุ์ ลักษณะการใช้ชีวิตประจำวัน และการรับประทานอาหาร รวมถึงการมีโรคบางอย่างแอบแฝงในร่างกาย ควรจะหาโอกาสปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเพื่อหาสาเหตุให้แน่ชัดจะดีกว่าการซื้อยาถ่ายพยาธิมารับประทานเอง โดยแพทย์จะพิจารณาส่งตรวจอุจจาระเพื่อดูไข่พยาธิด้วยกล้องจุลทรรศน์ซึ่งจะตรวจพบลักษณะเฉพาะที่จะบอกได้ว่าเป็นพยาธิชนิดใดและจะได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง 

นอกจากนี้การไม่ซื้อยาถ่ายพยาธิมากินเองอาจช่วยลดความเสี่ยงในการแพ้ยา การเกิดผลข้างเคียงต่างๆ และผลต่อตับจากยา และถ้าต้องรับประทานยา ควรอ่านฉลากและเอกสารกำกับยาก่อนรับประทานยาทุกครั้ง และปฏิบัติตามอย่างครบถ้วน

ความผิดพลาดในการรับประทานยาถ่ายพยาธิที่พบได้บ่อย 

ความผิดพลาดในการรับประทานยาถ่ายพยาธิที่พบได้บ่อย คือการไม่ได้กินยาระบายหลังจากกินยาถ่ายพยาธิตัวตืดแล้ว 2 ชม. เพื่อกำจัดพยาธิตัวเต็มวัยและไข่พยาธิไม่ให้ย้อนกลับขึ้นมาในลำไส้อีก และอาจทำให้เกิดอันตรายจากตัวอ่อนของพยาธิที่ออกจากไข่และชอนไชไปสะสมที่อวัยวะต่างๆคล้ายเม็ดสาคู ( cysticercosis) โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่สมอง

รู้ได้อย่างไรว่าเรามีพยาธิในร่างกายหรือไม่?

โดยทั่วไปผู้ป่วยที่มีพยาธิในร่างกายจะมีอาการผิดปกติตามอวัยวะที่มีพยาธิอาศัยอยู่ เช่น 

  • พยาธิที่อยู่ในทางเดินอาหาร อาจทำให้มีอาการหิวบ่อย น้ำหนักลด ซีด ปวดท้อง ท้องอืด ท้องเฟ้อ ท้องเสีย คันบริเวณทวารหนัก 
  • พยาธิที่ไชอยู่ใต้ผิวหนัง จะทำให้เกิดผื่นคันหรือมีก้อนบวมแดงที่ย้ายที่ไปเรื่อยๆ 
  • พยาธิใบไม้ในตับ ทำให้มีอาการปวดท้องใต้ชายโครงขวา ตาเหลืองตัวเหลือง 
  • พยาธิใบไม้ในปอด ทำให้มีอาการ เจ็บแน่นหน้าอก ไอเป็นเลือดได้ 
  • พยาธิที่ไชไปที่กล้ามเนื้อ ทำให้มีไข้ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ 
  • พยาธิไชไปที่สมอง จะทำให้ปวดศีรษะ คลื่นไส้อาเจียน ตาพร่ามัว ชัก ได้ เป็นต้น

เน้นการป้องกันการติดพยาธิมากกว่าการคอยกินแต่ยาถ่ายพยาธิ

โรคพยาธิเป็นโรคที่เกี่ยวข้องกับสุขอนามัยของบุคคลและสามารถป้องกันได้โดยส่งเสริมให้มีสุขลักษณะนิสัยที่ดี เช่น 

  1. ล้างมือก่อนหรือหลังรับประทานอาหาร และหลังจากเข้าห้องน้ำ 
  2. เลือกซื้ออาหารที่สดใหม่สะอาด 
  3. งดการรับประทานเนื้อสัตว์ที่มีตัวอ่อนพยาธิ ซึ่งมีลักษณะเป็นเม็ดสาคูปนเปื้อน 
  4. ไม่กินของที่ตกบนพื้นแล้ว 
  5. หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารดิบ หรือหรือสุกๆ ดิบๆ 
  6. ล้างผักผลไม้ให้สะอาดก่อนบริโภค 
  7. สวมรองเท้าเวลาออกนอกบ้านทุกครั้ง
สุขภาพ
Post to Facebook
กรุณารอสักครู่ ระบบกำลังประมวลผลอยู่ค่ะ
หน้าหลักบล็อก