กองทุนสุขภาพจากภาษีบาปไทยกับออสซี่

โดย
| |
อ่าน : 1,654

จุดเปลี่ยนระหว่างความคิดสร้างสรรค์กับการบริหารแบบราชการ

ความแตกต่างขององค์ประกอบคณะกรรมการ คือ ของวิคเฮลท์มีตัวแทนจากฝ่ายนิติบัญญัติอยู่ในคณะกรรมการ ในขณะที่ สสส.ไม่มีตัวแทนฝ่ายนิติบัญญัติ แต่มีฝ่ายบริหารอยู่แทน

ปีนี้เป็นที่ปีที่ครบรอบ 20 ปีของการก่อตั้ง วิคเฮลท์ องค์กรต้นแบบที่ใช้งบประมาณจากภาษียาสูบ เพื่อสนับสนุนการเสริมสร้างสุขภาพและรณรงค์ไม่สูบบุหรี่ คณะกรรมการจัดการประชุมบุหรี่และสุขภาพแห่งชาติครั้งที่ 6 ได้ถือโอกาสนี้เชิญนาย todd harper ผู้จัดการวิทเฮลท์มาเป็นวิทยากรบรรยายถึงประสบการณ์ดำเนินงานด้านการสร้างเสริมสุขภาพและการควบคุมยาสูบของรัฐวิคตอเรียและออสเตรเลีย

วิคตอเรียเป็นรัฐแรกของออสเตรเลียที่ผ่านร่างกฎหมายนำภาษียาสูบมาตั้งองค์กรอิสระในกำกับของรัฐ ที่ทำหน้าที่สนับสนุนกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพและควบคุมยาสูบในปี พ.ศ.2530 หลังจากนั้นไม่นาน รัฐอื่นๆ ก็ทยอยผ่านร่างกฎหมายลักษณะเดียวกันออกบังคับใช้ ไม่กี่ปีให้หลัง องค์การอนามัยโลกได้นำผลงานความสำเร็จของวิคเฮลท์ออกเผยแพร่และแนะนำให้ ประเทศสมาชิกนำไปเป็นแบบอย่างในการสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ

ในปีพ.ศ.2548 สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุขและองค์การอนามัยโลกเป็นเจ้าภาพจัดประชุมระดมสมอง เพื่อหารูปแบบการจัดสรรงบประมาณสร้างเสริมสุขภาพให้แก่ประเทศไทย ได้เชิญนางรอลดา แกลบาลี ผู้จัดการวิคเฮลท์ในขณะนั้นมาเป็นวิทยากร อันเป็นจุดเริ่มต้นของการผลักดันจนเกิดพระราชบัญญัติกองทุนสนับสนุนการ สร้างเสริมสุขภาพ พ.ศ.2544 หรือ สสส. ของประเทศไทย

เช่นเดียวกับ สสส. วิคเฮลท์เป็นหน่วยงานสนับสนุนทุนให้แก่องค์กรทั้งภาครัฐและเอกชนเพื่อทำ กิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพ โดยงานด้านการควบคุมยาสูบได้ให้ทุนสนับสนุนแก่องค์กรเอกชนที่ชื่อว่า "ควิท วิคตอเรีย" ซึ่งทำหน้าที่รณรงค์ไม่สูบบุหรี่และสนับสนุนการเลิกบุหรี่ทางโทรศัพท์ เฉพาะควิทวิคตอเรียมีเจ้าหน้าที่ทำงานประจำถึง 35 คน มีผู้สูบบุหรี่โทรศัพท์เข้ามาขอคำปรึกษาเพื่อเลิกสูบ 25,000-30,000 รายต่อปี จากจำนวนประชากร 4 ล้านกว่าคนในรัฐวิคตอเรีย

งบประมาณของวิคเฮลท์มาจากภาษีบุหรี่ที่เก็บเพิ่มขึ้นร้อยละ 5 คิดเป็นเงิน 25-30 ล้านเหรียญออสเตรเลียต่อปี นับเป็นเงินประมาณ 5-6 เหรียญออสเตรเลีย หรือประมาณ 150 บาทต่อประชากรต่อปีสำหรับการสร้างเสริมสุขภาพเทียบกับ สสส. ของไทยที่ได้งบประมาณ 2,000 ล้านบาท หรือประมาณ 30 กว่าบาทต่อคนต่อปี

ในปีพ.ศ.2540 ศาลสูงของออสเตรเลียมีคำพิพากษาว่ารัฐต่างๆ ไม่สามารถออกกฎหมาย เพื่อเก็บภาษีสินค้าต่างๆ เช่น สุรา ยาสูบ และน้ำมันเชื้อเพลิงมาตั้งเป็นกองทุน ดังเช่นที่ควิคเฮลท์และองค์กรสร้างเสริมสุขภาพรัฐอื่นๆ ทำอยู่ได้ โดยกฎหมายลักษณะนี้เป็นอำนาจของรัฐบาลกลางเท่านั้น แต่เนื่องจากวิคเฮลท์และองค์กรสร้างเสริมสุขภาพอื่นๆ ของออสเตรเลีย ได้สร้างผลงานที่มีประโยชน์มาก วิคเฮลท์และองค์กรสร้างเสริมสุขภาพของรัฐอื่นๆ ในออสเตรเลียจึงได้รับการสนับสนุนให้ดำเนินการต่อไปในรูปแบบเดิมทุกอย่าง แต่แหล่งงบประมาณมาจากงบประมาณปกติที่จัดให้เท่ากับที่ได้รับปีสุดท้าย ก่อนการเปลี่ยนแปลงที่มาของงบประมาณ และให้ได้รับเพิ่มขึ้นทุกปีตามอัตราเงินเฟ้อ

องค์ประกอบของคณะกรรมการวิคเฮลท์แตกต่างจาก สสส.ที่ประธานคณะกรรมการและผู้ทรงคุณวุฒิต่างเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านต่างๆ ที่ไม่เกี่ยวข้องกับพรรคการเมือง โดย 3 คนจากด้านการป้องกันโรค 4 คนจากการกีฬา 2 คนด้านการบริหารธุรกิจหรือกฎหมาย 1 คนจากศิลปะ และ 1 คนจากธุรกิจโฆษณา มีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากพรรคการเมืองใหญ่ที่สุด 3 พรรค พรรคละคนร่วมเป็นคณะกรรมการ โดยรัฐมนตรีสาธารณสุขเป็นผู้กำกับดูแลวิคเฮลท์

ผู้แทนจากต่างพรรคการเมืองทำให้เกิดการคานอำนาจซึ่งกันและกันภายในคณะกรรมการ

โครงสร้างคณะกรรมการของวิคเฮลท์ในทางหนึ่งทำให้สมาชิกรัฐสภาเข้าใจกระบวนการทำ งานของวิคเฮลท์รวมทั้งทำให้การผลักดันแนวคิด นโยบายหรือร่างกฎหมายผ่านรัฐสภามีความเป็นไปได้มากขึ้น ขณะที่ในอีกทางหนึ่งเป็นการลดโอกาสที่ฝ่ายบริการและนักการเมืองจะแทรกแซง การทำงานของวิคเฮลท์เพื่อสนองนโยบายหรือผลประโยชน์ของพรรคพวกตน ซึ่งอาจจะไม่ตรงกับผลประโยชน์ส่วนรวม

องค์ประกอบของคณะกรรมการทำให้วิคเฮลท์มีอิสระในการดำเนินงานเพื่อให้บังเกิดผลสูงสุดในการสร้างเสริมสุขภาพชาววิคตอเรีย

ขณะที่ สสส. ของไทยที่ประธานคณะกรรมการ คือ นายกรัฐมนตรี หรือรองนายกที่ได้รับมอบหมาย และรองประธานคนที่หนึ่งคือ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขและกรรมการประกอบด้วย ผู้ทรงคุณวุฒิ 9 คน และผู้แทนจากกระทรวงต่างๆ อีก 9 กระทรวง

ความแตกต่างขององค์ประกอบคณะกรรมการ คือ ของวิคเฮลท์มีตัวแทนจากฝ่ายนิติบัญญัติอยู่ในคณะกรรมการ ในขณะที่ สสส.ไม่มีตัวแทนฝ่ายนิติบัญญัติ แต่มีฝ่ายบริหารอยู่แทน

ศาสตราจารย์ นายแพทย์ประเวศ วะสี กล่าวในหลายโอกาสว่า โครงสร้างคณะกรรมการ สสส. เป็นโครงสร้างที่ผิด เพราะเอาผู้แทนฝ่ายอำนาจมาปะปะกับผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งเป็นฝ่ายวิชาการ เมื่อไหร่ที่ฝ่ายอำนาจคิดจะใช้แต่อำนาจมากกว่าข้อเท็จจริงทางวิชาการก็จะ เกิดปัญหาขึ้น

การดำเนินงานของ สสส. จึงมีโอกาสถูกแทรกแซงได้ง่าย และข่าวความวุ่นวายที่เคยเกิดขึ้นกับ สสส. ก็มีมูลเหตุจากพวกแทรกแซงนี้ เพราะงานของ สสส.เป็นงานนวัตกรรมที่ต้องการความคิดสร้างสรรค์ไม่ใช่ยึดติดกับวิธีการ บริหารงานแบบราชการ



ที่มา

เรื่องโดย : ศ.นพ.ประกิต วาทีสาธกกิจ เลขานุการมูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่

ข้อมูลจาก : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)

ภาพประกอบ : www.thaihealth.or.th

โพล

คุณคิดอย่างไรกับการนำเสนอข่าว/บทความนี้

ชอบ
ไม่ชอบ
เห็นด้วย 0 คน
0 %
ไม่เห็นด้วย 0 คน
0 %

แสดงความคิดเห็น

กรุณารอสักครู่ ระบบกำลังประมวลผลอยู่ค่ะ
  • เรื่องโควิด-19 รู้ให้ชัวร์! -
  • บทบาทและการปรับการดำเนินงานของ สสส. ในภาวะวิกฤติโควิด-19 -
  • แจ้งการตรวจรับงานและเบิกจ่ายเงินในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคไวรัสโคโรนา 2019 -
  • ประกาศรายชื่อกฎหมาย หน่วยงานของรัฐที่รับผิดชอบ และกำหนดเวลาแล้วเสร็จในการประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมาย -
  • ประกาศรายชื่อผู้ที่ได้รับการสรรหาเป็นผู้จัดการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ -
  • เอตทัคคะและพระอริยสาวกในพระพุทธศาสนา -
  • ชีวิตดีเริ่มที่เรา -
  • หลักธรรมาภิบาลในการวางแผนดำเนินการประจำปีงบประมาณ 2563 ของ สสส. -
  • ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ - ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ

สุขใจปลายปากกา

+ ดูเพิ่มเติม

ป้ายคำ(Tag)

ชุมชนปานุราช  ข้าวกล้องไรซ์เบอร์รี่  เคพกูสเบอร์รี่  การเงินการคลังสังคมและเพื่อการพัฒนา  เจาะเลือด  ฝ่าฝืนกฎหมาย  ซีรีส์  ชดเชยค่ารักษาพยาบาล  หลักสูตรปลูกผัก  ตั้งครรภ์โดยไม่ตั้งใจ  แนะวิธีช่วยพ่อแม่ตรวจสอบลูกติดพนัน  เฟชบุ้ค  นักเรียน  สสส. สร้างสุข สุขภาพ สุขภาวะ thaihealth สวนเงินมีมา ผู้ประสานงานด้านกิจกรรมผู้บริโภคสีเขียว โครงการการสร้างสังคมผู้บริโภคสีเขียว กรีนแฟร์ greenfair ตลาดสีเขียวสัญจร วารสารตลาดสีเขียว ศูนย์รับและกระจายผักไร้สารพิษ เกษตรอินทรีย์  ไข้มาลาเรีย  ฟรักโทสคอร์นไซรัป  ออกกำลังกายในน้ำ  ภูมิปัญญาชาวบ้าน  สาขานวดไทยสำหรับผู้พิการทางสายตา  สัมผัส  

ปฏิทินกิจกรรม

+ ดูเพิ่มเติม