สร้างมหาวิทยาลัยสุขภาพ ลดอุบัติการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง

| |
อ่าน : 834

ที่มา : คมชัดลึก

ภาพโดย สสส.

สร้างมหาวิทยาลัยสุขภาพ ลดอุบัติการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง thaihealth

จากอุบัติการณ์ของโรคกลุ่มไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น เบาหวาน ความดัน ถุงลมโป่งพอง ฯลฯ ซึ่งกลายเป็นปัญหาด้านสาธารณสุขและเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตของคนไทยกว่า 2 ใน 3 หรือกว่าร้อยละ 70 การสร้างความเข้าใจแก่ชุมชน สังคม และประเทศ โดยใช้มหาวิทยาลัยเป็นจุดศูนย์กลาง จึงกลายเป็นทางออกที่จะกระจายองค์ความรู้ได้อย่างต่อเนื่องและยั่งยืนที่สุด

สำนักงานกองทุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ให้ความหมายของโรคกลุ่ม ไม่ติดต่อเรื้อรัง หรือ Non-Communicable Diseases (NCDs) ว่า เกิดจากปัจจัยภายในร่างกาย ส่วนใหญ่เป็นผลจากการใช้ชีวิตที่มีพฤติกรรมเสี่ยงอย่าง เหล้า บุหรี่ ขาดการออกกำลังกาย รับประทานอาหารหวานมันเค็มจัด และมีความเครียด ขณะที่องค์การอนามัยโลก (ฮู) ทำนายว่าในปี พ.ศ.2573 ประชากรโลกจำนวน 23 ล้านคน จะเสียชีวิตจากโรคหลอดเลือดสมองและหัวใจ โดยร้อยละ 85 อยู่ในประเทศกำลังพัฒนาเนื่องจากชีวิตที่สะดวกสบายมากขึ้น ดังนั้นทางออกที่ดีที่สุดคือ "การเปลี่ยนพฤติกรรม"

จากปัญหาดังกล่าวนำมาสู่การต่อยอดความร่วมมือเอ็มโอยู ระยะที่ 2 เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน ที่ผ่านมา ระหว่างมหาวิทยาลัยมหิดล ในฐานะเลขาธิการเครือข่ายมหาวิทยาลัยอาเซียน ASEAN University Network (AUN) ด้าน AUN Human Rights Education Network (AUN-HRE) และ AUN-Health Promotion Network (AUN-HPN) ร่วมกับ สสส. หลังจากมีการลงนามเอ็มโอยูในระยะแรกเมื่อปี 2559 เพื่อเสริมสร้างความสามารถของมหาวิทยาลัยสมาชิกที่มีกว่า 30 สถาบันใน 10 ประเทศอาเซียน มุ่งสู่การเป็น "มหาวิทยาลัยสุขภาพ"

ทั้งนี้ภายใต้การร่วมมือในระยะแรกของมหิดล และ สสส. มีการดำเนินการอย่างต่อเนื่อง อาทิ การจัดทำกรอบมหาวิทยาลัยสุขภาพ หรือ Health University Framework ซึ่งถือเป็นแนวปฏิบัติให้มหาวิทยาลัยต่าง ๆ พัฒนาไปสู่ความเป็นมหาวิทยาลัยสุขภาพได้ โดยอาศัยมาตรการในการดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพ 22 ประการ

นอกจากนี้ยังมีการพัฒนาศักยภาพมหาวิทยาลัยอย่างต่อเนื่อง ด้วยการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อพัฒนาผู้นำด้านสร้างเสริมสุขภาพ ร่วมมือพัฒนาโครงการวิจัยด้านสร้างเสริมสุขภาพระหว่างมหาวิทยาลัยสมาชิกเครือข่าย พร้อมขยายเครือข่ายและแนวคิดในการดำเนินงานมหาวิทยาลัยสุขภาพไปยังมหาวิทยาลัยอื่น ๆ ทั่วภูมิภาคในประเทศไทย ผ่านมหาวิทยาลัยแกนนำทั้ง 5 แห่ง ได้แก่ ม.มหิดล จุฬาฯ ม.บูรพา ม.เชียงใหม่ และม.สงขลานครินทร์ ปัจจุบันมีสมาชิกสมทบเพิ่มขึ้นอีก 4 มหาวิทยาลัย ได้แก่ ม.ธรรมศาสตร์ ม.อุบลราชธานี ม.เทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ และ ม.วลัยลักษณ์

สร้างมหาวิทยาลัยสุขภาพ ลดอุบัติการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง thaihealth

ดร.ณัฐพันธุ์ ศุภกา รักษาการผู้อำนวยการ สำนักภาคีสัมพันธ์และวิเทศสัมพันธ์ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กล่าวในงานแถลงข่าวการเสริมสร้างความสามารถของมหาวิทยาลัยสมาชิกเป็นมหาวิทยาลัยสุขภาพตามกรอบ Health University Framework ณ ศูนย์การเรียนรู้มหิดล ศาลายา ว่า การป้องกันโรค NCDs ดูเหมือนง่าย แต่ทำได้ยากเนื่องจากต้องเปลี่ยนพฤติกรรม ต้องใช้หลายมาตรการเข้าด้วยกัน จึงต้องเริ่มต้นจากมหาวิทยาลัย เพราะมหาวิทยาลัยเป็นกลไกถาวร หากเรื่องของการสร้างเสริมสุขภาพฝังอยูในระบบนั้นหมายความว่าจะมีการปลูกฝังองค์ความรู้ผ่านนโยบายและการอบรมให้แก่นิสิตนักศึกษาที่ผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนเข้ามาศึกษาในทุก ๆ ปี ก่อให้เกิดกลไกที่ต่อเนื่องและยั่งยืน

"การต่อยอดขยายความร่วมมือระหว่างมหิดล และสสส. ในปีนี้จะมีการเดินหน้านำกรอบมหาวิทยาลัยสุขภาพไปใช้ พร้อมมีการประเมินผลการดำเนินงานด้านการสร้างเสริมสุขภาพของมหาวิทยาลัยต่าง ๆ โดยระบบติดตามและประเมินผลที่เรียกว่า ASEAN Rating On Health University (ARSU) พร้อมมุ่งมั่นขยายเครือข่ายและแนวคิดการสร้างเสริมสุขภาพไปสู่มหาวิทยาลัยต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง เพื่อขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาพ มุ่งสู่การลดปัจจัยเสี่ยงของโรคกลุ่ม ไม่ติดต่อเรื้อรังนำไปสู่การมีสุขภาพที่ดีของประชาชนต่อไป"

สร้างมหาวิทยาลัยสุขภาพ ลดอุบัติการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง thaihealth

ด้าน ศ.ดร.ฉัตรเฉลิม อิศรางกูร ณ อยุธยา คณบดีคณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยมหิดลในฐานะประธานการพัฒนาระบบติดตามและประเมินผล ASEAN Rating On Health University (ARSU) กล่าวว่า การติดตามและประเมินผลมหาวิทยาลัยสุขภาพ ผ่านกรอบมหาวิทยาลัยสุขภาพมีทั้งหมด 22 ประการ ครอบคลุมทั้ง ระบบและโครงสร้างพื้นฐาน อาทิ นโยบายอาคารปลอดภัยเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ความเสมอภาคของผู้พิการ หลักสูตร งานวิจัย อาสาสมัคร และงบประมาณที่สนับสนุนกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพ

กิจกรรมที่ควรดำเนินการ สู่การ ลดละเลิก เช่น ควบคุมการสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์ สารเสพติด การพนัน ความรุนแรง ความปลอดภัยบนท้องถนนใน สถานศึกษา รวมถึง การส่งเสริมสุขภาพอาทิ ให้ความรู้ด้านสุขภาพกายและสุขภาวะทางจิต การปฏิสัมพันธ์ทางสังคม ด้านโภชนาการ พฤติกรรมทางเพศที่ปลอดภัย และความสมดุลของชีวิต

"สำหรับกระบวนการชี้วัดในระยะแรกจะมีคะแนนกรอบทั้ง 22 ประการ ทั้งหมด 1,000 คะแนน โดยให้ทางมหาวิทยาลัยประเมินตนเองแต่ละข้อผ่านระบบคอมพิวเตอร์ พร้อมประมวลผลและสะท้อนออกมาเป็นภาพรวม วิเคราะห์ศักยภาพในแต่ละด้าน และเทียบกับค่าคะแนนมาตรฐานเพื่อคำนวณออกมาในระดับ 1-5 ดังนั้นในช่วงแรกจะเป็นการผสมผสานระหว่างการประเมินวิเคราะห์และ ส่งหลักฐานเชิงประจักษ์ต่าง ๆ มาที่สำนักงานเลขาธิการเครือข่ายเพื่อพิจารณาและยืนยันกับคะแนนที่วิเคราะห์ได้"

"ขณะที่มหาวิทยาลัยที่ได้ 5 ดาว จะมีผู้ทรงคุณวุฒิในเครือข่ายร่วมกันไปประเมิน ติดตามผล ด้วยจุดมุ่งหมายสำคัญคือให้มหาวิทยาลัยที่มุ่งเน้นสู่การส่งเสริมสุขภาพที่ดี ได้เห็นถึงพัฒนาการและแข่งขันกับตัวเองในการยกระดับความต่อเนื่อง หลังจากนั้นจะมีการนำมหาวิทยาลัยที่ได้อันดับสูง ๆ ร่วมแลกเปลี่ยนให้มหาวิทยาลัยอื่น ๆ รวมถึงพัฒนาสู่งานวิจัยเพื่อเผยแพร่สู่ประชาชนต่อไป" ศ.ดร.ฉัตรเฉลิม กล่าว

สร้างมหาวิทยาลัยสุขภาพ ลดอุบัติการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง thaihealth

ดร.ชลธิศ ธีระฐิติ ผู้อำนวยการบริหารสำนักงานมหาวิทยาลัยเครือข่ายอาเซียน (ASEAN University Network : AUN) กล่าวว่า ด้วยศักยภาพและความพร้อมของนักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญด้านดังกล่าว มั่นใจว่ามหาวิทยาลัยมหิดลจะสามารถขับเคลื่อนและเป็นผู้นำสร้างศักยภาพให้แก่มหาวิทยาลัยเครือข่ายให้เป็นมหาวิทยาลัยสุขภาพ มีการบูรณาการงานส่งเสริมสุขภาพในทุกมิติ ครอบคลุมถึงหลักสูตรการเรียนการสอน และการบริหารงานในสถาบันการศึกษาตามกรอบแนวคิดที่มีการรวบรวมข้อมูลมาเป็นแนวทางปฏิบัติ สร้างเกณฑ์มาตรฐานและกำหนดตามแนวทางการประเมิลผลที่บ่งชี้ ถึงระดับความก้าวหน้าของมหาวิทยาลัย เครือข่ายในการดำเนินงานด้านการสร้างเสริมสุขภาพของมหาวิทยาลัยภูมิภาคอาเซียนอย่างยั่งยืนต่อไป

สร้างมหาวิทยาลัยสุขภาพ ลดอุบัติการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง thaihealth

ด้าน ศ.นพ.บรรจง มไหสวริยะ รักษาการแทนอธิการบดีมหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่า มหาวิทยาลัยเล็งเห็นความสำคัญของงานสร้างเสริมสุขภาพของเครือข่ายมหาวิทยาลัยอาเซียน (AUN-HPN) ซึ่งถือเป็นงานที่สำคัญอย่างยิ่งของมหาวิทยาลัยและภาคี ในการร่วมมือส่งเสริมให้ประชาชนมีสุขภาพที่ดี ปลอดภัยจากอันตรายของโรคไม่ติดต่อเรื้อรังต่าง ๆ ด้วยการกระตุ้นและสร้างความตระหนักถึงบทบาทของมหาวิทยาลัยในการส่งเสริมสุขภาพของบุคลากรและนักศึกษา รวมถึงชุมชนใกล้เคียง ขณะที่การพัฒนาระบบติดตามประเมินผล ARSU จะสามารถเป็นเครื่องมือช่วยติดตามและประเมินผลการดำเนินงานของมหาวิทยาลัยต่าง ๆ ตามกรอบแนวคิด ซึ่งข้อมูลที่ได้จะเป็นข้อมูลย้อนกลับเพื่อพัฒนาการส่งเสริมสุขภาพในระดับมหาวิทยาลัยต่อไปในอนาคต

แสดงความคิดเห็น

กรุณารอสักครู่ ระบบกำลังประมวลผลอยู่ค่ะ
  • ชีวิตดีเริ่มที่เรา -
  • โครงการประกวดนวัตกรรมสร้างเสริมสุขภาพ ครั้งที่ 2 -
  • รายการทีวีออนไลน์ รอลูกเลิกเรียน -
  • หลักธรรมาภิบาลในการวางแผนดำเนินการประจำปีงบประมาณ 2563 ของ สสส. -
  • 5 คู่มือการดูแลผู้สูงวัย -
  • ระบบบันทึกรายรับ-รายจ่ายสำหรับ ภาคี สสส. -
  • เขตสุขภาพเพื่อประชาชน -
  • ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ - ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ
  • รายงานผลการดำเนินงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) - รายงานผลการดำเนินงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
  • จิตอาสาพลังแผ่นดิน -
  • พระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ.2560 -

สุขใจปลายปากกา

+ ดูเพิ่มเติม

ปฏิทินกิจกรรม

+ ดูเพิ่มเติม