ลูกเปลี่ยนไป…เมื่อก้าวสู่วัยรุ่น

| |
อ่าน : 636

ที่มา : http://talkaboutsex.thaihealth.or.th

ลูกเปลี่ยนไป…เมื่อก้าวสู่วัยรุ่น thaihealth

ทําไมลูกไม่ยอมออกไปไหนกับเรา ทำไมพ่อแม่ถามอะไร ไม่เห็นพูด อะไรๆ ก็เชื่อแต่เพื่อน หรือยิ่งโตทำไมยิ่งดื้อ สอนอะไรก็เถียงตัวอย่างความรู้สึกของพ่อแม่ ที่พบว่าลูกซึ่งเปลี่ยนจากเด็กประถมเข้าสู่มัธยม หรือกำลังก้าวเข้าสู่การเป็นวัยรุ่นนั้นเปลี่ยนไป ในหลายรายพฤติกรรมการเปลี่ยนแปลงนั้นเกิดขึ้นเร็วมาก จนพ่อแม่ซึ่งไม่เข้าใจในเรื่องจิตวิทยาวัยรุ่น ต้องกลุ้มอกกลุ้มใจ ด้วยคิดว่าลูกมีพฤติกรรมผิดปกติ และสรุปพฤติกรรมของลูกไปต่างๆ นานา

พัฒนาการวัยเด็กและวัยรุ่น สู่ความเป็นตัวของตัวเอง

พ.ญ.อังคณา อัญญมณี จิตแพทย์เด็กและวัยรุ่น  อธิบายรูปแบบการเปลี่ยนแปลงวัยของเด็กว่า โดยปกติแล้วเด็กจะมีการพัฒนาความเป็นตัวของตัวเองอย่างเห็นได้ชัดใน 2 ช่วงคือ

1.การเปลี่ยนแปลงครั้งแรก คือ ช่วงวัยที่เล็กๆ ประมาณ 2-3 ขวบ เด็กจะเริ่มช่วยเหลือตัวเองได้แล้ว เช่น เดินได้ วิ่งได้ ใช้มือหยิบจับสิ่งต่างๆ ได้เอง ควบคุมการขับถ่ายได้บ้าง ช่วงนี้เด็กจะลดการพึ่งพาพ่อแม่ และเริ่มแยกออกมาเป็นตัวของตัวเอง หากห้ามทำอะไรเด็กอาจสะบัดมือหรือร้องไห้อาละวาด ผู้ใหญ่อาจมองว่าเด็กดื้อรั้น ทั้งที่จริงๆ แล้วเด็กกำลังพัฒนาความเป็นตัวของตัวเอง จึงดูเหมือนต่อต้านพ่อแม่ อยากทำอะไรด้วยตัวเอง ซึ่งเป็นพัฒนาการของเด็กตามปกติ

2.การเปลี่ยนแปลงรอบที่สอง คือช่วงที่เด็กกำลังเข้าสู่วัยรุ่นประมาณ 11-12 ปี เด็กจะเริ่มเป็นตัวของตัวเองอีกครั้งหนึ่ง มีเหตุผลของตนเองและทำตามที่ตนคิด ต่างจากเดิมที่พ่อแม่บอกอะไรก็เชื่อ นอกจากนี้เด็กยังต้องการอิสระและความเป็นส่วนตัว ไม่ชอบให้พ่อแม่เข้ามาควบคุมจัดการเหมือนแต่ก่อน ซึ่งอาจทำให้ผู้ใหญ่มองว่าเป็นเด็กไม่ดี เถียงคำไม่ตกฟาก พอโตแล้วปีกกล้าขาแข็ง เป็นต้น การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวถือเป็นเรื่องปกติที่พ่อแม่ต้องเข้าใจและรับมือ มากกว่าจะสรุปว่าลูกมีปัญหา หรือคิดว่าลูกผิดปกติเมื่อเปรียบเทียบกับลูกของคนอื่นๆ

"คงต้องพิจารณากันจริงๆ ว่าเด็กที่เข้าสู่วัยรุ่นแล้วยังเชื่อฟังทำตามที่พ่อแม่บอกทุกอย่างนั้นเป็นเด็กที่ปกติดีจริงๆ หรือเป็นเด็กที่มีปัญหาบางอย่างแอบแฝงอยู่ เช่น เด็กไม่ได้คิด เพราะพ่อแม่คิดให้ ตัดสินใจให้หมดทุกอย่าง หรือเด็กคิดแต่ไม่กล้าบอก เพราะกลัวว่าบอกไปแล้วพ่อแม่ก็ไม่ฟังจึงต้องเก็บกดเอาไว้หรือแอบทำโดยไม่ให้พ่อแม่รู้ ลักษณะดังกล่าวเป็นสิ่งบ่งชี้ว่าเด็กไม่ได้พัฒนาความเป็นตัวของตัวเองอย่างแท้จริง ในทางตรงกันข้าม เด็กวัยรุ่นที่มีความคิดเห็นขัดแย้งกับพ่อแม่ มีการโต้เถียง ต่อต้านคำสั่งของแม่บ้างถือเป็นเรื่องปกติที่แสดงถึงการพัฒนาทางความคิดและความเป็นตัวเองอย่างแท้จริงเพื่อเตรียมพร้อมสู่การเป็นผู้ใหญ่ในอนาคต" มุมสะท้อนพ.ญ.อังคณา อัญญมณี

คำพูด-การกระทำทางลบ ผลักดันลูกห่างอกพ่อแม่

พ.ญ.อังคณา กล่าวว่า หากพ่อแม่เข้าใจพัฒนาการของลูกวัยนี้ จะไม่เกิดคำถามอย่างเช่นที่ยกตัวอย่างในตอนต้น เพราะคำถามดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าพ่อแม่ยังมีความคิดและความคาดหวังที่ไม่ตรงกับความเป็นจริง และความคิดดังกล่าวอาจส่งผลให้พ่อแม่ผิดหวัง เสียใจ โกรธที่ลูกไม่เป็นอย่างที่ต้องการ ตามมาด้วยคำพูดและการกระทำในทางลบกับลูก ซึ่งเป็นการผลักลูกให้ออกห่างจากพ่อแม่ (ที่รักลูกด้วยใจจริง) และเปิดโอกาสให้บางสิ่งหรือบางคน (ที่ไม่รู้ว่าดีหรือร้าย) เข้ามาใกล้ชิดและมีอิทธิพลกับลูกแทน

วัยรุ่นยังเป็นวัยที่มีการเปลี่ยนแปลงของอารมณ์ได้ง่าย เนื่องจากต้องเผชิญและปรับตัวกับหลายสิ่งทั้งสภาพร่างกายที่เปลี่ยนไป การเรียนที่หนักขึ้น การเป็นที่ยอมรับของกลุ่มเพื่อน ฯลฯ อย่างไรก็ตามในกรณีที่พ่อแม่พบว่าลูกมีอารมณ์แปรปรวนมากจนถึงระดับที่ไม่สามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติ ก็น่าสงสัยว่ามีโรคบางอย่างร่วมด้วยหรือไม่ เช่น บางช่วงลูกมีอารมณ์เบื่อหน่ายซึมเศร้า ไม่อยากทำอะไร แต่บางช่วงกลับครึกครื้นมั่นใจ อยากทำหลายอย่าง อาการเหล่านี้รุนแรงมากจนส่งผลกระทบต่อการเรียน และก่อให้เกิดความเดือดร้อนต่อคนรอบข้าง อาจเข้าข่ายของการเป็นโรคอารมณ์สองขั้ว

ทั้งหมดนี้เป็นความเปลี่ยนแปลงของวัยรุ่นด้านอารมณ์ จิตใจ ความรู้สึก พัฒนาการของลูกที่พ่อแม่ควรต้องเรียนรู้ทำความเข้าใจ สิ่งที่ลูกต้องการหรือแสดงออกทางพฤติกรรมล้วนมีที่มาที่ไปให้พ่อแม่ขบคิดไม่รู้จบ....

แสดงความคิดเห็น

กรุณารอสักครู่ ระบบกำลังประมวลผลอยู่ค่ะ
  • แนวทางสนับสนุนทุน โครงการปิดเทอมสร้างสรรค์ และกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพสำหรับเด็กและเยาวชน -
  • โครงการเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการสื่อสารสุขภาวะ -
  • ระบบบันทึกรายรับ-รายจ่ายสำหรับ ภาคี สสส. -
  • หลักธรรมาภิบาลในการวางแผนดำเนินการประจำปีงบประมาณ 2562 ของ สสส. -
  • เขตสุขภาพเพื่อประชาชน -
  • ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ - ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ
  • รายงานผลการดำเนินงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) - รายงานผลการดำเนินงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
  • จิตอาสาพลังแผ่นดิน -
  • พระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ.2560 -

สุขใจปลายปากกา

+ ดูเพิ่มเติม