เพื่อสิทธิทำกิน และความมั่นคงทางอาหาร

| |
อ่าน : 720

ที่มา : หนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ

ภาพประกอบจากเว็บไซต์สื่อสารสาธารณะเพื่อพัฒนาสังคมชาวเหนือ

เพื่อสิทธิทำกิน และความมั่นคงทางอาหาร thaihealth

อาหารแบบง่ายๆ แต่หลากหลายตามธรรมชาติ ถูกจัดเตรียมไว้ ให้คนที่มาร่วมงานกินข้าวใหม่ ที่บ้านห้วยลุหลวง ซึ่งเป็นบ้านบริวารบ้านพนาสวรรค์ หมู่ 13 ต.แม่ยาว อ.เมือง จ.เชียงราย ได้รับประทาน หลังจาก เสร็จสิ้นพิธีขอบคุณพระเจ้า เช่นเดียวกับพืชพรรณ ผลผลิตทางการเกษตร ที่นำมามอบให้พระเจ้า ก็จะถูกแบ่งปันแจกจ่ายอย่างทั่วถึง

ดวงดี จะนู ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน ห้วยลุหลวง บอกว่า ผลผลิตทางการเกษตรที่ชาวบ้านเพาะปลูกได้ ไม่ว่าจะเป็นข้าว ฟักเขียว ฟักทอง แตงกวา ถั่ว มัน ฯลฯ ก่อนที่จะนำมาบริโภค ต้องให้พ่อแม่ ผู้เฒ่าผู้แก่ในหมู่บ้านกินก่อน รวมทั้ง แบ่งส่วนหนึ่งถวายให้กับพระเจ้าตามความสมัครใจ เช่น ได้ข้าว 100 ถัง อาจแบ่งถวายพระเจ้าสัก 10 ถัง เป็นการขอบคุณที่ทำให้ได้ผลผลิตเจริญงอกงาม ซึ่งถือเป็นกิจกรรมสำคัญอย่างหนึ่ง

ขณะเดียวกันก็เกิดผลพลอยได้ คือช่วยให้คนในหมู่บ้าน กับเด็ก เยาวชน รุ่นใหม่ ได้มองเห็นความสำคัญ และจดจำพิธีกินข้าวใหม่ไว้สืบทอดต่อไป นอกจากนี้ภายในงาน ยังไม่ได้มีแค่ชาวบ้านในชุมชนเท่านั้น หากได้เชิญแขกเหรื่อ จากหมู่บ้านอื่นเข้าร่วมด้วย ทำให้พิธีนี้ช่วยสร้างความสัมพันธ์ทั้งระหว่างคน ในชุมชน และเพื่อนบ้านได้เป็นอย่างดี

อาหารการกินที่ถูกเชื่อมโยงกับ ความเชื่อทางศาสนา หรือดนตรี วัฒนธรรม นับเป็นกลวิธีหนึ่งที่ทำให้ชุมชน เด็ก และเยาวชน เห็นความสำคัญของการสร้างความมั่นคงทางอาหาร หากปัจจัยสำคัญที่จะทำให้เกิดความมั่นคงทางอาหารได้นั้น คือสิทธิในการบริหารจัดการที่ดิน

เพื่อสิทธิทำกิน และความมั่นคงทางอาหาร thaihealth

สำหรับกลุ่มชาติพันธุ์และชนเผ่า ที่อาศัยอยู่ร่วมกับป่ามายาวนานแล้ว มักจะประสบปัญหาถูกประกาศเขตอุทยานแห่งชาติทับที่ หรือได้รับผลกระทบจากนโยบายทวงคืนผืนป่า พวกเขาจึงได้ออกมารณรงค์ขับเคลื่อนสิทธิในที่ดิน เพื่อให้สามารถบริหารจัดการที่ดินได้อย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพ

สุพจน์ หลี่จา ผู้จัดการโครงการ ส่งเสริมความมั่นคงทางอาหารใน การสร้างเสริมสุขภาวะเครือข่าย ชาติพันธุ์และชนเผ่าพื้นเมืองภายใต้ การสนับสนุนของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เล่าว่า สำหรับพี่น้องชาติพันธุ์ ที่ดิน คือชีวิต เป็นปัจจัยสำคัญในการสร้างความมั่นคงทางอาหาร แต่ทุกวันนี้พี่น้องชนเผ่าทั่วโลกได้รับผลกระทบจากผลพวงของการพัฒนา เช่น กฎหมายต่างๆ ที่ลิดรอนสิทธิทำกิน หรือการส่งเสริมให้ปลูกพืชเชิงเดี่ยว พืชเศรษฐกิจ พี่น้องชนเผ่าจึงออกมา รณรงค์สิทธิด้านที่ดินต่อรัฐบาล เพื่อให้ รัฐมองเห็นว่าที่ดินมีความสำคัญต่อ การดำรงชีพ การจัดการที่ดินหรือ สิทธิการถือครองที่ดิน จะช่วยส่งเสริมให้มีการสร้างความมั่นคงทางอาหาร ของกลุ่มชาติพันธุ์ และพี่น้องชนเผ่า พื้นเมือง

"คนอยู่กับป่า ย่อมตระหนักดีว่าต้องรักษา จัดการที่ดิน ป่า น้ำ อย่างยั่งยืน โดยองค์กรพัฒนาเอกชนที่เข้าไปทำงานกับชาติพันธุ์เอง ก็เชื่อว่าการทำให้ชุมชนเข้มแข็ง และทำให้เขาเกิดความภาคภูมิใจในวิถีชีวิตของตนเอง ภูมิใจในภูมิปัญญาจัดการดิน น้ำ ป่า ก็จะทำให้เขาสามารถดำรงชีพได้อย่างยั่งยืน และมั่นคง ท่ามกลางสังคม วัฒนธรรม ที่เปลี่ยนแปลงแบบรวดเร็ว" เขาอธิบาย

เพื่อสิทธิทำกิน และความมั่นคงทางอาหาร thaihealth

ด้าน เตือนใจ ดีเทศน์ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ย้ำว่า สหประชาชาติได้รับความร่วมมือจากทุกประเทศที่ เป็นสมาชิก ในการทำให้ประชาชนมีสิทธิในที่ดิน และสร้างความมั่นคงทางอาหาร เพื่อขจัดความหิวโหย เพราะนับเป็น เป้าหมายของการพัฒนาประเทศที่ยั่งยืน รัฐบาลของทุกประเทศจึงต้องกำหนดนโยบายเรื่องความมั่นคงในสิทธิที่ดิน ทำกินให้กับประชาชนทุกคน รวมถึง พี่น้องชนเผ่าพื้นเมืองด้วย

เนื่องจากชนเผ่าพื้นเมืองมีวิถีชีวิตและภูมิปัญญาที่ผูกพันกับธรรมชาติ เป็นมิติทางจิตวิญญาณที่เหมือนกันหมดทั่วโลก เช่น ปฏิญญาซีแอตเทิล (Seattle Declaration) ผู้นำอินเดียนแดง กล่าวว่ามนุษย์เป็นส่วนหนึ่งของ Mother Earth หรือธรรมชาติที่เป็นแม่ของเรา ถือเป็นเจตนารมณ์ร่วม หรืออัตลักษณ์ของชนเผ่าพื้นเมืองทั่วโลก ที่ต่างจากมนุษย์ในยุคทุนนิยมเสรี ซึ่งเอาที่ดินมาเป็นสินค้า เพื่อเก็งกำไร ในขณะที่ชนเผ่าพื้นเมืองถือว่ามนุษย์ขอใช้ที่ดินช่วงเวลาหนึ่งเพื่อผลิตอาหารเพื่อเลี้ยงชีวิตอย่างพอเพียง

เพื่อสิทธิทำกิน และความมั่นคงทางอาหาร thaihealth

"ถ้ารัฐบาลตระหนักในแนวทางนี้ ก็จะเห็นว่าที่ไหนที่มีชนเผ่าพื้นเมือง ที่ยังคงดำรงอัตลักษณ์ทางภูมิปัญญา เอาไว้ได้ ที่นั่นจะมีสภาพเป็นป่าที่ อุดมสมบูรณ์ และต่อมาก็ได้ประกาศ เป็นเขตอุทยานแห่งชาติ เขตรักษา พันธุ์สัตว์ป่า แต่การรักษาป่ากลับเป็นโทษ คนที่อยู่ในที่ดั้งเดิมของตนเองแล้ว รักษาป่าอย่างดี กลับถูกกฎหมายมา จำกัดสิทธิ เช่น สิทธิในการเก็บอาหารหรือสมุนไพรจากป่าที่เขาดูแลมาเอง กับมือ" กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ อธิบาย

ดังนั้นนโยบายของรัฐบาลทุกยุคทุกสมัย ควรจะถือหลักการบริหารจัดการร่วม ไม่ถือว่าป่าเป็นของรัฐ แต่ป่าเป็นสิทธิที่มนุษย์ โดยเฉพาะกลุ่มชาติพันธุ์ หรือชนเผ่าพื้นเมือง ควรจะได้สิทธิในการดูแลรักษาร่วมกับรัฐ และใช้ประโยชน์ร่วมกันอย่างสมดุลและยั่งยืน

แสดงความคิดเห็น

กรุณารอสักครู่ ระบบกำลังประมวลผลอยู่ค่ะ
  • โครงการประกวดนวัตกรรมสร้างเสริมสุขภาพ ครั้งที่ 2 -
  • รายการทีวีออนไลน์ รอลูกเลิกเรียน -
  • หลักธรรมาภิบาลในการวางแผนดำเนินการประจำปีงบประมาณ 2563 ของ สสส. -
  • 5 คู่มือการดูแลผู้สูงวัย -
  • ระบบบันทึกรายรับ-รายจ่ายสำหรับ ภาคี สสส. -
  • เขตสุขภาพเพื่อประชาชน -
  • ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ - ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ
  • รายงานผลการดำเนินงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) - รายงานผลการดำเนินงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
  • จิตอาสาพลังแผ่นดิน -
  • พระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ.2560 -

สุขใจปลายปากกา

+ ดูเพิ่มเติม

ปฏิทินกิจกรรม

+ ดูเพิ่มเติม
วันที่ประกาศ
หัวข้อเรื่อง

ปฏิทินกิจกรรม

+ ดูเพิ่มเติม