ติดอาวุธคนสร้างสุข ถ่ายโอน รพ.สต สู่ท้องถิ่น

| |
อ่าน : 1,520

ที่มา : หนังสือพิมพ์คมชัดลึก

ภาพประกอบจากเว็บไซต์ไทยรัฐ

ติดอาวุธคนสร้างสุข ถ่ายโอน รพ.สต สู่ท้องถิ่น thaihealth

เกิดกระแสทั้งด้านบวกและลบ หลังมีการพิจารณาและมีมติเห็นชอบในหลักการ เรื่อง การถ่ายโอนภารกิจโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล หรือ รพ.สต. จากกระทรวงสาธารณสุข (สธ.) ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) จากรัฐบาล

แม้หลายฝ่ายจะตระหนักดีว่า นโยบายดังกล่าวเป็นไปตามหลักการการกระจาย อำนาจให้แก่ อปท. และยกระดับประสิทธิภาพการทำงานของคนในท้องที่ให้มีความคล่องตัวและตอบโจทย์งานแก้ปัญหาสุขภาพของประชาชนในพื้นที่มากยิ่งขึ้น แต่ท่ามกลางความกังวลและเสียงโจษจัน ถึงความ "เปลี่ยนแปลง" ครั้งนี้จะเดินหน้าไปอย่างไร กับระบบใหม่ที่อาจไม่คุ้นเคย

วันนี้มีคนกลุ่มหนึ่งที่ไม่รีรอตั้งคำถาม แต่เดินหน้าติดอาวุธ เตรียมความพร้อมรับความเปลี่ยนแปลงกับให้ "คนทำงาน" ด้านสุขภาพในท้องที่ นั่นคือ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) โดยสำนักสนับสนุนสุขภาวะชุมชน (สน.3) ร่วมกับกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น มหาวิชชาชัยดอนแก้วสร้างสุข ศูนย์วิจัยและพัฒนาระบบสุขภาวะชุมชน (ศวช.) และเครือข่ายร่วมสร้างชุมชนท้องถิ่นน่าอยู่ ได้ จัดเวทีสานพลังสร้างฐานสุขให้คนไทย กำลังเดินหน้าฝึกอบรมหลักสูตรการจัดการสุขภาพชุมชน สำหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่รับถ่ายโอนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) จากมหาวิชชาลัยดอนแก้วสร้างสุข จำนวน 352 คน ไปเมื่อเร็วๆ นี้

ดวงพร เฮงบุณยพันธ์ ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนสุขภาวะชุมชน (สำนัก 3) สสส. กล่าวว่า สสส. และภาคี ร่วมกันพัฒนาบทเรียนการถ่ายโอนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ที่กำลังให้ไปอยู่ในสังกัดขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ภายใต้การกำกับของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย

สสส. โดย สำนัก 3 ได้ร่วมกันยกระดับ ให้องค์การบริหารส่วนตำบลดอนแก้ว เป็น "ศูนย์ฝึกอบรมเพื่อยกระดับขีดความสามารถขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นด้านสุขภาพ" โดยใช้ชื่อศูนย์ฝึกอบรมว่า "มหาวิชชาลัย ดอนแก้วสร้างสุข" ให้กับองค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นที่รับถ่ายโอนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล

สำหรับหลักสูตรการฝึกอบรมได้ถูกพัฒนาโดยศูนย์วิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพชุมชน (ศวช.) คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น กับมหาวิชชาลัยดอนแก้ว ใช้ชื่อว่า "หลักสูตรการจัดการสุขภาพชุมชน" (Management for Healthy Community : MHC) โดยมีโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลที่ถ่ายโอนรับการฝึกอบรม จำนวน 28 แห่ง รวมทั้งสิ้น 352 คน

ซึ่งจากการฝึกอบรมได้เห็นถึงจุดแข็งของการที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลถ่ายโอนได้ดึงศักยภาพทุนทางสังคมของชุมชนท้องถิ่นมาเป็นกำลังหลักในการจัดการตนเองด้านสุขภาพครอบคลุมทุกกลุ่มอายุ และครอบคลุมทุกภาวะคุกคามต่อสุขภาพ ประกอบด้วย 3 ส่วนหลัก คือ 1) บริการสาธารณะด้านสุขภาพ 2) ชุมชนจัดการสุขภาพ และ 3) การบูรณาการของทุกภาคส่วนในการสร้างสุขภาพชุมชน  ผ่านรูปธรรมการทำงาน ใน 7 ประเด็นตัวอย่าง ได้แก่ 1) การดูแลเด็กปฐมวัย 2) การเรียนรู้ของเด็กและเยาวชน 3) การดูแลผู้สูงอายุ 4) การดูแลคนพิการ  5) การดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรัง 6) การดูแลผู้ป่วยจิตเวช และ 7) การจัดการโรคระบาด

"การแปลงนโยบายสู่การปฏิบัติ และการปฏิรูปแนวทางการจัดการภารกิจการบริการสุขภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยจัดเวทีการเรียนรู้แนวคิดหลักการ เทคนิคและวิธีการในการบริหารจัดการพื้นที่ การพัฒนานวัตกรรม การพัฒนาเครือข่ายและนโยบายสาธารณะด้านการดูแลสุขภาพประชาชน รวมถึงปัญหาที่เกิดขึ้นในการดำเนินงาน เพื่อสานพลังเครือข่ายให้ขับเคลื่อนการจัดการภารกิจด้านการดูแลสุขภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อ สุขภาวะของประชากรในชุมชน" ดวงพรกล่าว

ดอนแก้วเป็นรุ่นแรกที่นำร่องการถ่ายโอน โดยความสมัครใจของ นพดล ณ เชียงใหม่ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลดอนแก้ว เชียงใหม่ ที่ต้องการนำสุขภาพที่ดีมาสู่คนดอนแก้ว

เริ่มถ่ายโอนเมื่อปี 2550 โดยเกิดจากวิสัยทัศน์ของดอนแก้วที่ต้องการสร้างบริการสุขภาพที่มีมาตรฐาน  และไม่ติดเงื่อนไขเก่าๆ แนวคิดเดิมๆ ซึ่งด้วยความเข้มแข็งของคนในพื้นที่ทำให้ความสำเร็จมาถึงจุดนี้

"มองว่า รพ.สต.กับ อบต.ก็มีเป้าหมายเดียวกัน คือความอยู่ดีความสุขของพี่น้องประชาชน ดังนั้นจึงควรเดินไปด้วยกันเพื่อให้เกิดการบูรณาการเต็มที่"

อีกคำบอกเล่าจากประสบการณ์ส่วนตัวของ สุชีลา พลไสย์ พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ เทศบาลตำบลเขาสมอคอน  อำเภอท่าวุ้ง จังหวัดลพบุรี กับการทำงานมากว่าสามสิบปี ว่า แต่ก่อนการทำงานจะถูกจำกัด ด้วย "คน เงิน ของ" เนื่องจากกระทรวงสาธารณสุขมีบทบาทต้องดูแลสุขภาพคนทั้งประเทศ ทำให้จำเป็นต้องวางนโยบายเน้นภาพกว้างและภาพใหญ่ และ เป็นนโยบายเดียวกันซึ่งใช้กับประชากรทั้ง ประเทศ

"แต่คนทำงานอย่างเราเองก็รู้ดีว่า บางนโยบายอาจไม่เหมาะกับบริบทของแต่ละพื้นที่ เหมือนเป็นการตัดเสื้อมาหนึ่งตัวมีไซส์เดียวแต่ใช้กับคนทั้งหมด ที่นี้ทำงานของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขคือ ทำอย่างไรให้ทุกคนใส่เสื้อตัวนี้ให้เหมาะสม จึงค่อนข้างลำบาก เพราะเราไม่สามารถวางแผนได้ว่า สำหรับคนใน อบต.ท่าวุ้ง ควรทำแบบไหนที่จะทำให้เราดูแลพี่น้องในชุมชนได้มากที่สุด

"แต่บางครั้งตัวชี้วัดบางตัวก็ไม่จำเป็นหรือควรนำมาใช้กับพื้นที่เรา อย่างเช่น มะเร็งปากมดลูก คนในพื้นที่เราไม่มีใครเป็นหรือเสียชีวิตด้วยโรคนี้ ที่สำคัญผู้หญิงในชุมชนเองเขาก็ไม่กล้ามาตรวจกับเราเพราะรู้จักกัน เขาอายเรา เราก็ต้องให้ไปตรวจที่อื่น

"เราถ่ายโอนรุ่นที่ 2 ในปี 2555 แม้เดิมต้นสังกัดจะไม่ค่อยอยากให้เรามา แต่เราบอกว่าเราอยากลอง ของลองไปทำดู

หลักการก็คือว่าอนามัยที่ได้รับการถ่ายโอนสามารถที่จะปรับปรุงแนวทางการทำงานหรือสิ่งที่ต้องการปรับเปลี่ยนได้ทั้งหมด เราเริ่มจากระดมทุนเพื่อขอปรับปรุงอาคาร เพราะเมื่อก่อน รพ.สต. เดิมเป็นอาคารใต้ถุนสูง ต้องเดินขึ้นบันได ซึ่งลำบากมากสำหรับผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยที่ต้องเดินขึ้นไป"

ผลจากการโอนถ่ายครั้งนั้น ในวันนี้ทำให้ ท่าวุ้งได้อาคารกายภาพบำบัดมาหนึ่งหลัง ที่คอยเปิดบริการแพทย์แผนไทย บริการทันตกรรม

"การมีอาคารแห่งนี้ทำให้เรามีพื้นที่การบริการมากขึ้น โดยอาคารนี้เราต่อเติม โดยไม่ได้ใช้งบประมาณแผ่นดินเลย เพราะเราจัดงานทอดผ้าป่าให้ชาวบ้านช่วยกันบริจาคจนได้เงินทุน เพราะทุกคนไม่มีใครอยากขึ้นบันได"

นอกจากนี้ รพ.สต. ยังเพิ่มเติมทั้งส่วนบริการ และอุปกรณ์อำนวยความสะดวกที่จำเป็นสำหรับผู้ป่วย ที่สำคัญทั้งหมดเกิดขึ้นโดยไม่ต้องรองบประมาณ

ในด้านการทำงาน รพ.สต. ท่าวุ้งเน้น 4 มิติในการดูแลสุขภาพพี่น้องในชุมชน ได้แก่ การรักษา ป้องกัน ส่งเสริม และฟื้นฟู

"ในเรื่องการป้องกัน คัดกรองเรายังคงทำตามระบบกิจกรรม แต่เรามองเรื่องฟื้นฟูเป็นเรื่องสำคัญที่สุดค่ะ เพราะเราเชื่อว่าคือแนวทางที่จะทำให้คนในชุมชนท่าวุ้งสามารถอยู่อย่างมีความสุข มีคุณค่าและมีสุขภาวะ  เราเชื่อว่าหมอที่ดีที่สุดคือตัวเราเอง ไม่ต้องพึ่งพาคนอื่น หน้าที่เราคือเป็นคนเอื้อให้เขา

"ทุกวันนี้แม้จะเป็นข้าราชการถ่ายโอนแต่ศักดิ์ศรีและสิทธิเรายังมีเท่าเดิม สิ่งไหนที่เรายังได้ก็ยังได้เหมือนเดิม ทุกวันนี้เราเก็ยังได้รับเงินเดือนและสิ่งต่างๆ เหมือนเดิมติดไปจนเกษียณ"

แสดงความคิดเห็น

กรุณารอสักครู่ ระบบกำลังประมวลผลอยู่ค่ะ
  • การรับสมัครและการเสนอชื่อบุคคล เพื่อเข้ารับการสรรหาเป็นกรรรมการผู้ทรงคุณวุฒิด้านการกีฬา ในคณะกรรมการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ -
  • ชีวิตดีเริ่มที่เรา -
  • โครงการประกวดนวัตกรรมสร้างเสริมสุขภาพ ครั้งที่ 2 -
  • รายการทีวีออนไลน์ รอลูกเลิกเรียน -
  • หลักธรรมาภิบาลในการวางแผนดำเนินการประจำปีงบประมาณ 2563 ของ สสส. -
  • 5 คู่มือการดูแลผู้สูงวัย -
  • ระบบบันทึกรายรับ-รายจ่ายสำหรับ ภาคี สสส. -
  • เขตสุขภาพเพื่อประชาชน -
  • ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ - ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ
  • รายงานผลการดำเนินงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) - รายงานผลการดำเนินงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
  • จิตอาสาพลังแผ่นดิน -
  • พระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ.2560 -

สุขใจปลายปากกา

+ ดูเพิ่มเติม

ปฏิทินกิจกรรม

+ ดูเพิ่มเติม
วันที่ประกาศ
หัวข้อเรื่อง

ปฏิทินกิจกรรม

+ ดูเพิ่มเติม