กองทุนขยะ สร้างสุขชุมชนป้อมหกให้น่าอยู่

| |
อ่าน : 3,374

ที่มา : หนังสือพิมพ์พิมพ์ไทย

ภาพประกอบจากอินเทอร์เน็ต

กองทุนขยะ สร้างสุขชุมชนป้อมหกให้น่าอยู่ thaihealth

"ขยะ" เป็นปัญหาของสังคมไทยในทุกระดับทั้งชุมชนเมืองหรือสังคมชนบทถ้าหากขาดการจัดการอย่างมีประสิทธิภาพและถูกวิธีจะนำมาซึ่งปัญหาต่างๆ มากมายที่ล้วนแต่กระทบต่อคุณภาพชีวิตของผู้คน

"ชุมชนป้อมหก" ซึ่งเป็นชุมชนแออัดริมทางรถไฟหน้าโรงพยาบาลหาดใหญ่ จ.สงขลา ที่ในอดีตถูกตราหน้าว่าเป็น "สลัม" และมีภาพลักษณ์ในทางที่ไม่ดีในทุกๆด้านมานานหลายปี และภาพเชิงลบนี้ได้ถูกลบหายไปในระยะเวลาไม่ถึง 5 ปี เมื่อชุมชนแห่งนี้ได้นำ "ขยะ" ปัญหาใหญ่มาใช้เป็นเครื่องมือในการปรับเปลี่ยนให้ชีวิตและความเป็นอยู่ของคนในชุมชนแห่งนี้ดีขึ้น

จาก "โครงการแนวทางร่วมสร้างชุมชนป้อมหกให้น่าอยู่" ที่เกิดขึ้นปี 2555-2556  ถูกขยายผลต่อเนื่องมาจนเป็นปีที่ 2 ในชื่อว่า "โครงการแนวทางร่วมสร้างชุมชนป้อมหกให้น่าอยู่ปีที่ 2 : ป้อมหก Eco Planet ปฏิบัติการชุมชนรักษ์โลก(ต่อเนื่อง)" ภายใต้การสนับสนุนจาก สำนักสร้างสรรค์โอกาสและนวัตกรรม สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ(สสส.) ได้หยิบยกเอาปัญหาขยะมาสร้างความเปลี่ยนแปลงด้านดีในทุกๆ ด้าน เกิดการประสานความสัมพันธ์ของสมาชิกในชุมชนจนขยายผลนำไปสู่การทำงานเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตในด้านอื่นๆได้อย่างต่อเนื่อง

น.ส.คณิชชา ผอมเอียด ผู้รับผิดชอบโครงการฯ เล่าว่า ในอดีตชุมชนแห่งนี้เคยถูกขนานนามว่าเป็น "ชุมชนมักง่าย" บ้านไหนมีขยะก็จะขว้างเหวี่ยงโยนออกมากองทิ้งไว้ฝั่งตรงข้ามบ้านของตนเอง นานวันเข้าก็สะสมเป็นภูเขาขยะส่งกลิ่นเน่าเหม็น ตกกลางคืนก็มีหนูจำนวนมากออกมาเต้นระบำวิ่งเล่นกันบนกองขยะ พอมากขึ้นบางบ้านก็แก้ปัญหาด้วยการเผา ทำให้ชุมชนแห่งนี้กลายเป็นชุมชนในหมอก(ควัน)

"จากปัญหาดังกล่าวและภาพเหล่านี้ รวมไปถึงสรรพนามที่คนอื่นๆ กล่าวขานถึงพวกเราในเชิงลบ ทำให้เกิดแรงกระตุ้น อยากแก้ไขปัญหา ประกอบกับทางสสส. เปิดโอกาสให้ได้พัฒนาโครงการและหาแนวทางการสร้างชุมชนให้น่าอยู่ จึงเป็นที่มาของวาระแห่งชุมชนป้อมหกที่ทุกบ้านเห็นตรงกันในเรื่องการจัดการปัญหาขยะและสิ่งแวดล้อม"

จากจุดเริ่มต้นก็ได้เกิดเป็นข้อตกลงหรือกติการ่วมกันของชุมชน เช่น การจัดเก็บทิ้งเป็นเวลา การนำขยะใส่ถุงแล้วมัดปากถุงให้แน่นก่อนทิ้ง มีการคัดแยกขยะก่อนทิ้ง มีการนำขยะอินทรีย์จากครัวเรือนไปเพาะเลี้ยงไส้เดือน ทำน้ำหมักชีวภาพมีแปลงปลูกผักของชุมชนฯลฯ รวมไปถึงสร้างแรงจูงใจให้คนอื่นๆ เข้ามามีส่วนร่วมกับสิ่งที่แกนนำทำอยู่เช่น กิจกรรมขยะแลกไข่ ตลาดนัดขยะ ทอดผ้าป่าขยะ เป็นต้น

ผลการดำเนินงานของธนาคารขยะในปี 2557 มีการคัดแยกและซื้อขายขยะ332 กิโลกรัม และเพิ่มขึ้นเป็น 616 กิโลกรัมในปี 2558 โดยล่าสุดในปี 2559 ปริมาณขยะที่ถูกจัดเก็บโดยเทศบาลนครหาดใหญ่ของชุมชนยังลดลงถึงร้อยละ 27 เมื่อเทียบกับปีแรกที่เริ่มทำโครงการ ทุกอย่างเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น เพราะสมาชิกในชุมชนป้อมหกเกิดจิตสำนึกในการจัดการขยะนำไปสู่การแก้ไขปัญหาร่วมกัน

กองทุนขยะ สร้างสุขชุมชนป้อมหกให้น่าอยู่ thaihealth

นางสมพร จันทรวงศ์ หนึ่งในแกนนำที่นอกจากจะร่วมขับเคลื่อนโครงการแล้ว ยังเปิดบ้านเป็นพื้นที่เรียนรู้ของเด็กๆ ในชุมชนเพื่อให้เกิดการใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ เล่าว่า การทำงานมาอย่างต่อเนื่องทำให้ปริมาณขยะในชุมชนลดลง คนในชุมชนรู้จักวินัยการออม มองเห็นประโยชน์และคุณค่าของขยะ อย่างกิจกรรมขยะแลกไข่นั้น นอกจากจะทำให้ท้องอิ่มแล้ว ยังเกิดวินัยและเรียนรู้ในเรื่องการคัดแยกขยะไปในตัว "การรู้จักคัดแยกขยะทำให้หลายครอบครัวสามารถเลี้ยงชีพได้ในปัจจุบัน ด้วยการมีอาชีพเก็บขยะขาย ซึ่งแม้จะดูต้อยต่ำแต่ก็เป็นอาชีพสุจริตที่สามารถสร้างความภาคภูมิใจให้กับคนในครอบครัวได้"

นางสมหมาย นิลโชติ หนึ่งในแกนนำ เล่าว่า  นอกจากทำให้มีรายได้จากการขายขยะประมาณ 200-300 บาทต่อสัปดาห์แล้ว กองทุนแห่งนี้ยังมีเงินสวัสดิการสำหรับสมาชิกที่เสียชีวิตถึงรายละ 3,000 บาท และมีเงินหมุนเวียนเป็นค่าใช้จ่ายในการทำกิจกรรมต่างๆ ร่วมกัน "ความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นคือชุมชนของเราสะอาดขึ้น แต่ละบ้านก็จะตกแต่งหน้าบ้านให้น่าอยู่ ปลูกต้นไม้ ดอกไม้ คนในชุมชนสามัคคีกันมากขึ้น มีแปลงผักสวนครัวที่ทุกคนสามารถเข้าไปใช้ประโยชน์ได้"

กองทุนขยะ สร้างสุขชุมชนป้อมหกให้น่าอยู่ thaihealth

"ทุกบ้านที่เข้าร่วมโครงการจะมีถุงคัดแยกขยะตั้งอยู่หน้าบ้าน เมื่อถึงเวลาก็จะมาช่วยกันคัดแยกประเภทขยะก่อนที่จะส่งขาย กำไรที่ได้จากการขายก็เก็บไว้เป็นทุนหมุนเวียนและสวัสดิการให้กับชุมชน วันนี้คนภายนอกก็มองชุมชนของเราดีขึ้นภาพที่ไม่ดีต่างๆ ก็เริ่มหายไป เราไม่ใช่สลัมเพราะวันนี้เราพัฒนาแล้ว" นางสาวเจริญรัตน์ ศิรินุพงศ์ กรรมการชุมชนเล่าอย่างภูมิใจ

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ระยะเวลากว่า 5 ปีที่ชุมชนแห่งนี้ได้พยายามปรับเปลี่ยนตนเอง และร่วมกันลบภาพ "สลัม" ออกไปจากสายตาของคนทั่วไปนั้น ไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะทำได้เพียงชั่วข้ามคืน แต่เกิดขึ้นจากการที่ทุกครัวเรือนได้รับการสื่อสารประชาสัมพันธ์ พูดคุย อบรมให้ความรู้ การหากิจกรรมตามที่แต่ละคนถนัดให้ได้เข้ามามีส่วนร่วม จนเกิดการรับรู้ เกิดความเข้าใจในกติกา และเปลี่ยนจาก "วิธี" ไปสู่"วิถี" การปฏิบัติจนเป็นกิจวัตรประจำวัน" อยากจะฝากไปกับชุมชนใกล้เคียงหรือชุมชนอื่นๆ ถึงการมองความฝันที่ไกลและยิ่งใหญ่ มันเป็นสิทธิของชุมชนนั้นอยู่แล้วฝันไปเลยแล้วก็หาทางเดินไป แม้จะพลาดพลั้งบ้างไม่เป็นไร นั่นคือบทเรียนที่ต้องเรียนรู้ มันไม่ใช่เรื่องเคราะห์ร้าย แต่มันคือบทเรียนที่จะทำให้เรากระโดดก้าวไปสู่การพัฒนาที่ก้าวใหญ่กว่าเดิม และภาพของชุมชนป้อมหกวันนี้ แม้ใครๆ จะเรียกเราว่าสลัม เราห้ามใครๆ เรียกเราอย่างนั้นไม่ได้ แต่เราสามารถจัดการให้สลัมแห่งนี้เป็นสลัมที่มีคุณภาพชีวิตที่ดีได้ด้วยความรักและความสามัคคี" น.ส.คณิชชา ผอมเอียด กล่าวให้กำลังใจกับชุมชนอื่นๆ ในการลุกขึ้นมาแก้ปัญหาของชุมชน

วันนี้ "ป้อมหก" จึงเป็นชุมชนต้นแบบในการจัดการปัญหาขยะ ที่ใช้ "จิตสำนึก"และ "ความสามัคคี" ร่วมกันเปลี่ยนแปลงชุมชนจนสามารถลบภาพของคำว่าสลัมออกไปได้อย่างถาวร

แสดงความคิดเห็น

กรุณารอสักครู่ ระบบกำลังประมวลผลอยู่ค่ะ
  • โครงการประกวดนวัตกรรมสร้างเสริมสุขภาพ ครั้งที่ 2 -
  • รายการทีวีออนไลน์ รอลูกเลิกเรียน -
  • หลักธรรมาภิบาลในการวางแผนดำเนินการประจำปีงบประมาณ 2563 ของ สสส. -
  • 5 คู่มือการดูแลผู้สูงวัย -
  • ระบบบันทึกรายรับ-รายจ่ายสำหรับ ภาคี สสส. -
  • เขตสุขภาพเพื่อประชาชน -
  • ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ - ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ
  • รายงานผลการดำเนินงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) - รายงานผลการดำเนินงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
  • จิตอาสาพลังแผ่นดิน -
  • พระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ.2560 -

สุขใจปลายปากกา

+ ดูเพิ่มเติม

ปฏิทินกิจกรรม

+ ดูเพิ่มเติม
วันที่ประกาศ
หัวข้อเรื่อง

ปฏิทินกิจกรรม

+ ดูเพิ่มเติม