ตำบลสุขภาวะต้นแบบ ด้วยพลังพลเมืองจิตอาสา

| |
อ่าน : 6,312

ตำบลสุขภาวะต้นแบบ ด้วยพลังพลเมืองจิตอาสา thaihealth

การพัฒนาคุณภาพของคนในระดับชุมชนท้องถิ่นที่เป็นฐานรากของประเทศ ถือเป็นเรื่องที่มีความสำคัญเพื่อให้เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืนและความเข้มแข็ง ด้วยทุนทรัพยากรและศักยภาพที่มีอยู่แล้ว โดยการขับเคลื่อนให้เกิดกระบวนการพัฒนาคนไปสู่ความเป็น "พลเมือง" เป็นประชาชนที่มีจิตสำนึกต่อส่วนรวม ที่จะเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นให้มีศักยภาพในการจัดการตนเองและเป็นพลังของสังคมและประเทศชาติ

ในเวทีผู้นำชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเอง ครั้งที่ 4 กรณีสิทธิพลเมืองสู่การจัดการตนเอง ซึ่งสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) จัดขึ้นได้นำตัวอย่างตำบลสุขภาวะของเครือข่ายร่วมสร้างชุมชนท้องถิ่นน่าอยู่ขึ้นมาแลกเปลี่ยน 2 แห่ง คือ ตำบลอุโมงค์ อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน และ ตำบลบ้านแฮด อำเภอบ้านแฮด จังหวัดลำพูน

ตำบลสุขภาวะต้นแบบ ด้วยพลังพลเมืองจิตอาสา thaihealth

เริ่มที่ นายขยัน วิพรหมชัย นายกเทศมนตรีตำบลอุโมงค์ อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน และนายกสภามหาวิชชาลัยอุโมงค์สร้างพลเมือง หนึ่งในตำบลสุขภาวะที่ได้ชื่อว่าสามารถบริหารจัดการตนเองได้เป็นอย่างดี โดยเน้นพัฒนาศักยภาพคนให้เป็น 'อาสาสมัคร' จนมีการยอมรับในชุมชนเพื่อดูแลกันและกันอย่างถึงที่สุด

นายขยันเล่าว่า ปัจจุบันตำบลอุโมงค์มีกลุ่มอาสาสมัครจิตอาสา ชื่อกลุ่มว่า "อาสาปันสุข คนอุโมงค์ไม่ทอดทิ้งกัน" ซึ่งก่อตั้งได้ประมาณ 1 ปี โดยการรวมตัวกันของคนที่พอมีเวลาว่างจากงานหลักหรืองานประจำ เพื่อออกไปบริการสาธารณะให้กับคนในชุมชนสัปดาห์ละ 1 ครั้ง เช่น ไปดูแลคนเจ็บ คนป่วยติดเตียง ติดบ้าน ไปช่วยจัดสภาพแวดล้อมภายในบ้าน ซักผ้า อาบน้ำ ตัดผม ตัดเล็บให้ นอกจากนั้นยังแวะเวียนไปเยี่ยมคนป่วยในโรงพยาบาล โดยจะเน้นให้กำลังใจเพื่อให้คนเหล่านั้นเห็นว่ายังมีคนในชุมชนที่คอยห่วงใยและไม่ทอดทิ้งกัน

"กลุ่มอาสาปันสุขเริ่มจากสมาชิกเพียง 40-50 คน ตอนนี้เพิ่มเป็นกว่า 100 คน เพราะเมื่อคนในชุมชนได้เห็นคนอื่นทำความดี ช่วยเหลือคนอื่น ก็อยากมาร่วมด้วย จะเห็นได้ชัดว่าการมีจิตสาธารณะ แค่เริ่มต้นจากตัวเราเองและชวนคนอื่นมาร่วมกันทำ เมื่อคนในพื้นที่ดูแลตัวเองและแบ่งปันความสุขให้กับคนอื่นที่ลำบากกว่าได้ สังคมเอื้ออาทรมันก็จะเกิดขึ้น ผมจะบอกทุกคนเสมอว่า ตำบลอุโมงค์เป็นของทุกคน เราต้องช่วยกันดูแล เทศบาลเป็นส่วนช่วยกระตุ้นและคอยสนับสนุน หลายๆ เรื่องชุมชนสามารถบริหารจัดการตนเองได้เป็นอย่างดี" นายขยัน เล่า

ตำบลสุขภาวะต้นแบบ ด้วยพลังพลเมืองจิตอาสา thaihealth

ขณะที่ นายศิริพงษ์ อรุณเดชาชัย นายกเทศมนตรีตำบลบ้านแฮด บอกว่า คนในชุมชนล้วนมีประสบการณ์ที่ดีมากมาย เพียงแต่อาจจะขาดองค์ความรู้ด้านวิชาการเท่านั้น ดังนั้นการให้ความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องแก่ประชาชนจึงเป็นเรื่องสำคัญ

"ผมออกแบบโมเดลเอาไว้ 2 ส่วน คือ พัฒนาองค์ความรู้และพัฒนาสิ่งแวดล้อม แล้วใช้ฐานคิดที่ว่าทำอย่างไรจะให้เกิดชุมชนดี สุขภาวะและสิ่งแวดล้อมดี ในส่วนของคนเริ่มจากการพัฒนาคนให้มีองค์ความรู้ที่ดี หลักวิชาการที่ถูกต้อง เพื่อไปสู่การปฏิบัติที่ง่ายและเข้าใจ จนเกิดเป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ อีกส่วนหนึ่งคือ เรื่องสิ่งแวดล้อม เช่น ใช้การบริหารจัดการขยะเป็นตัวนำ ผลที่ได้ไม่ใช่แค่เรื่องทำให้ขยะลดลงเท่านั้น แต่จะส่งผลต่อการปกครองในหมู่บ้าน เรื่องสังคม เศรษฐกิจ เรื่องสิ่งแวดล้อมเข้ามา โดยเฉพาะเรื่องของสุขภาวะองค์รวมของประชาชน" นายกเทศ มนตรีบ้านแฮดบอกเล่าถึงการพัฒนาชุมชน

นายกเทศมนตรีบ้านแฮดบอกอีกว่า เมื่อคนในชุมชนเกิดความเข้าใจและเห็นประโยชน์ จะเกิดการจัดการตนเองได้อย่างแท้จริง และในอนาคตไม่ว่าใครจะเข้ามาทำงานในส่วนของท้องถิ่นก็สามารถบริหารงานได้อย่างราบรื่น เพราะถือว่าเข้ามาอยู่ในระบบ และทุกอย่างจะดำเนินการไปเอง

ตำบลสุขภาวะต้นแบบ ด้วยพลังพลเมืองจิตอาสา thaihealth

นางสาวดวงพร เฮงบุณยพันธ์ ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนสุขภาวะชุมชน (สำนัก 3) สสส. กล่าวถึงการทำงานของ สสส.ว่า สสส.สนับสนุนชุมชนให้ทำกิจกรรมหลัก คือ สนับสนุนให้ชุมชนทำชุดข้อมูล ทั้งเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ โดยในกระบวนการทำข้อมูลนี้จะพัฒนาคนไปพร้อมๆ กันด้วย

นางสาวดวงพรเล่าต่อว่า เราเข้าไปพัฒนานักวิจัยชุมชนหรือที่เรียกว่า "นักวิชาการชุมชนท้องถิ่น" รวมถึงพัฒนานักจัดการข้อมูล นักสื่อสาร พัฒนานายกฯ ผู้บริหาร นักจัดกระบวนการ อันนี้อยู่ในกระบวนการเดียวกัน โดยแต่ละตำบลจะมีคนเหล่านี้อยู่ประมาณ 10-15 คน แต่แกนนำที่ผ่านระบบพัฒนาของเราประมาณ 150-250 คนแล้วแต่ขนาดของตำบล ถือว่าเราไปสร้างคน สร้างความพร้อมให้ชุมชนกลับไปจัดการเรื่องสุขภาวะในชุมชนของตัวเอง

เมื่อพัฒนาคนแล้วก็ต้องทำเรื่องเครือข่าย เพราะการไปศึกษาเรียนรู้และดูงานจากที่อื่นๆ หรือจากเครือข่ายที่ทำงานในเรื่องเดียวกันจะช่วยให้หาทางออกในการแก้ปัญหาต่างๆ ได้มากขึ้น โดยอาศัยชุดข้อมูลข้างต้นมาผ่านการเรียนรู้และรณรงค์

ตำบลสุขภาวะต้นแบบ ด้วยพลังพลเมืองจิตอาสา thaihealth

"ถ้าเราทำแค่สำรวจปัญหา เขาก็จะเอาแต่พึ่งคนอื่น แต่ถ้าเราเข้าไปสนับสนุนศักยภาพ เขาจะสามารถจัดการได้ว่าใครต้องรับผิดชอบปัญหาไหน เช่น กลุ่มแม่บ้านรับผิดชอบเรื่องท้องไม่พร้อม เรื่องอ้วนต้องเป็นกลุ่มผลิตอาหารและร้านค้าต้องรับผิดชอบ เรื่องคนยากจน สวัสดิการรับผิดชอบ เขาจะแจกงานได้ ส่วนเราเป็นเพียงผู้หนุนให้ภาคประชาชนจัดการตนเอง เลยเรียกว่าชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเอง เป้าหมายสุดท้ายของเราคือต้องการให้มีชุมชนสุขภาวะ (Healthy Community) หรือชุมชนท้องถิ่นที่มีสุขภาพที่ดีในทุกมิติ"

งานของชุมชนจะเน้นการพัฒนาให้ระบบมีความเข้มแข็งในการช่วยเกื้อหนุนให้คนในพื้นที่มีสุขภาวะที่ดี เราไปสร้างคนไว้ให้ แต่จะเน้นให้คนในท้องถิ่นสามารถจัดการตนเองให้มากที่สุด.

"การมีจิตสาธารณะ แค่เริ่มต้นจากตัวเราเองและชวนคนอื่นมาร่วมกันทำ เมื่อคนในพื้นที่ดูแลตัวเองและแบ่งปันความสุขให้กับคนอื่นที่ลำบากกว่าได้ สังคมเอื้ออาทรมันก็จะเกิดขึ้น..."

 

      

ที่มา : หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์

แสดงความคิดเห็น

กรุณารอสักครู่ ระบบกำลังประมวลผลอยู่ค่ะ
  • ชีวิตดีเริ่มที่เรา -
  • โครงการประกวดนวัตกรรมสร้างเสริมสุขภาพ ครั้งที่ 2 -
  • รายการทีวีออนไลน์ รอลูกเลิกเรียน -
  • หลักธรรมาภิบาลในการวางแผนดำเนินการประจำปีงบประมาณ 2563 ของ สสส. -
  • 5 คู่มือการดูแลผู้สูงวัย -
  • ระบบบันทึกรายรับ-รายจ่ายสำหรับ ภาคี สสส. -
  • เขตสุขภาพเพื่อประชาชน -
  • ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ - ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ
  • รายงานผลการดำเนินงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) - รายงานผลการดำเนินงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
  • จิตอาสาพลังแผ่นดิน -
  • พระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ.2560 -

ยอดนิยม

สุขใจปลายปากกา

+ ดูเพิ่มเติม

ปฏิทินกิจกรรม

+ ดูเพิ่มเติม
วันที่ประกาศ
หัวข้อเรื่อง

ปฏิทินกิจกรรม

+ ดูเพิ่มเติม