สถานการณ์การสูบบุหรี่ของประชากรไทย

โดย
| |
อ่าน : 11,314

วันที่ 31 พฤษภาคมของทุกปี องค์การอนามัยโลกกำหนดให้เป็นวันงดสูบบุหรี่โลก เพื่อเชิญชวนให้ช่วยกันรณรงค์ต่อต้านการสูบบุหรี่ คำขวัญในปีนี้กำหนดว่า Tobacco Free Films, Tobacco Free Fashion, Action ! ภาพยนตร์ปลอดบุหรี่ ส่งผลดีต่อเยาวชน เพื่อเรียกร้องให้ผู้สร้างภาพยนตร์แสดงความรับผิดชอบต่อสังคม ยุติการเสนอภาพผู้สูบบุหรี่และผลิตภัณฑ์บุหรี่ในภาพยนตร์


สำนักงานสถิติแห่งชาติ ได้จัดทำบทความเกี่ยวกับสถานการณ์การสูบบุหรี่ของประชากรไทย เพื่อนำเสนอให้เห็นแนวโน้มสถานการณ์ ลักษณะทั่วไปและพฤติกรรมของประชากรที่สูบบุหรี่ ดังนี้

1. แนวโน้มของประชากรที่สูบบุหรี่
ผลการสำรวจเกี่ยวกับการสูบบุหรี่ของประชากร ซึ่งจัดทำโดยสำนักงานสถิติแห่งชาติ ตั้งแต่ปี 2519 จนถึงปี 2544 แสดงให้เห็นว่า อัตราการสูบบุหรี่ของประชากรไทยมีแนวโน้มลดลง โดยในปี 2519 มีผู้สูบบุหรี่ร้อยละ 30.1 และได้ลดลงเหลือร้อยละ 20.6 ในปี 2544 อัตราร้อยละลดลงทั้งชายและหญิง

ตาราง 1 จำนวนและอัตราร้อยละของผู้สูบบุหรี่เป็นประจำ

 

หมายเหตู

1/ ผู้สูบบุหรี่เป็นประจำที่มีอายุ 10 ปีขึ้นไป

2/ ผู้สูบบุหรี่เป็นประจำที่มีอายุ 11 ปีขึ้นไป

ที่มา : 1 การสำรวจเกี่ยวกับอนามัยและสวัสดิการ พ.ศ. 2519 2524 2529 2534 2539และ 2544

         2 การสำรวจพฤติกรรมการสูบบุหรี่ของประชากร พ.ศ. 2531 2536 และ 2542

 

2. ลักษณะทั่วไปของประชากรที่สูบบุหรี่
ในการศึกษาเกี่ยวกับสถานการณ์การสูบบุหรี่ของประชากรไทย เพื่อให้สามารถเปรียบเทียบกับประเทศต่างๆ ได้ จึงได้ทำการศึกษาประชากรที่มีอายุตั้งแต่ 15 ปีขึ้นไป
จากผลการสำรวจครั้งล่าสุดในปี 2544 ประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไปที่สูบบุหรี่มีจำนวน 12.0 ล้านคนหรือร้อยละ 25.5 ในจำนวนนี้เป็นผู้ที่สูบบุหรี่เป็นประจำทุกวัน 10.6 ล้านคนหรือร้อยละ 22.5 และสูบนานๆ ครั้ง (สูบไม่สม่ำเสมอหรือกำหนดระยะเวลาแน่นอนไม่ได้) 1.4 ล้านคนหรือร้อยละ 3.0

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีอัตราร้อยละของผู้ที่สูบบุหรี่เป็นประจำสูงกว่าทุกภาค (ร้อยละ 25.7) รองลงมาคือ ภาคใต้ (ร้อยละ 24.4) ภาคเหนือ (ร้อยละ 23.5) ภาคกลาง (ร้อยละ 19.9) และกรุงเทพมหานคร (ร้อยละ 15.7)

ในปี 2544 อัตราร้อยละของผู้ที่สูบบุหรี่เป็นประจำในภาคกลาง ภาคเหนือ และภาคใต้ลดลงจากปี 2542 ส่วนกรุงเทพมหานคร และภาคตะวันออกเฉียงเหนือกลับเพิ่มขึ้น

ชาย สูบบุหรี่เป็นประจำร้อยละ 42.9 ส่วนหญิงสูบร้อยละ 2.4 แต่มีข้อสังเกตว่า หญิงมีอัตราการสูบบุหรี่ลดลงเฉลี่ยปีละ 0.2 ซึ่งช้ากว่าชายที่ลดลงเฉลี่ยปีละ 0.6

ประชากรที่อยู่ในวัยทำงานอายุ 25-59 ปี สูบบุหรี่เป็นประจำสูงกว่ากลุ่มอายุอื่น (ร้อยละ 26.2) กลุ่มเยาวชนอายุ 15-24 ปี มีอัตราการสูบบุหรี่เพิ่มขึ้นอย่าง น่าสนใจทั้งชายและหญิง โดยในปี 2542 เยาวชนสูบบุหรี่เป็นประจำร้อยละ 12.3 เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 13.5 ในปี 2544 แสดงว่า บุหรี่ได้แพร่เข้าไปในกลุ่มเยาวชนมากยิ่งขึ้น

ประชากรที่สูบบุหรี่เป็นประจำส่วนใหญ่เป็นผู้ที่มีสถานภาพทางเศรษฐกิจและสังคมอยู่ในระดับต่ำ กล่าวคือส่วนใหญ่สำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษาหรือต่ำกว่าหรือไม่มีการศึกษา ประกอบอาชีพเกษตรกรรมหรืออาชีพขั้นพื้นฐานต่างๆ (ขายของข้างถนน คนงานทั่วไป เป็นต้น) และมีรายได้ต่อเดือนไม่เกิน 2,500 บาท

3. พฤติกรรมการสูบบุหรี่
อายุและสาเหตุที่เริ่มสูบบุหรี่ ประชากรที่สูบบุหรี่เป็นประจำ เริ่มสูบบุหรี่เมื่ออายุเฉลี่ย 18.5 ปี ชายเริ่มสูบเร็วกว่าหญิง (ชายเริ่มสูบเมื่ออายุ 18.3 ปี และหญิงเมื่ออายุ 21.9 ปี) เมื่อเปรียบเทียบกับปี 2542 พบว่า หญิงเริ่มสูบบุหรี่เร็วขึ้น

สาเหตุที่สำคัญในการเริ่มสูบบุหรี่ คือ อยากทดลองสูบและตามอย่างเพื่อนหรือเพื่อนชวนสูบ

ประเภทบุหรี่ที่สูบ มากกว่าครึ่งหนึ่งหรือร้อยละ 52.7 สูบบุหรี่มวนเอง ร้อยละ 46.0 สูบบุหรี่ซองผลิตในประเทศ ส่วนผู้ที่สูบบุหรี่ซองผลิตจากต่างประเทศมี ไม่มากนัก

จำนวนบุหรี่ที่สูบและค่าใช้จ่ายในการซื้อบุหรี่สูบต่อวัน ประชากรที่สูบบุหรี่เป็นประจำ สูบบุหรี่เฉลี่ยวันละ 10.6 มวน ชายสูบวันละ 10.7 มวน และหญิงวันละ 8.8 มวน

ค่าใช้จ่ายในการซื้อบุหรี่สูบ เฉลี่ยต่อคนต่อวันประมาณ 11 บาท ซึ่งแตกต่างจากปี 2542 เล็กน้อย (ปี 2542 ประมาณ 10.8 บาทต่อคนต่อวัน) ชายเฉลี่ยวันละ 11.1 บาทและหญิง 8.1 บาท

พฤติกรรมในการสูบบุหรี่ขณะอยู่ในบ้านกับสมาชิกในครัวเรือน ส่วนใหญ่หรือร้อยละ 88.5 ของประชากรที่สูบบุหรี่เป็นประจำ สูบบุหรี่ขณะอยู่ในบ้านกับสมาชิกในครัวเรือน ทั้งชายและหญิงมีพฤติกรรมเช่นเดียวกัน

ความพยายามในการเลิกสูบบุหรี่และสาเหตุที่เลิกสูบบุหรี่ไม่ได้ ประมาณเกือบ 1 ใน 3 ของประชากรที่สูบบุหรี่เป็นประจำเคยพยายามที่จะเลิกสูบบุหรี่แต่ก็ยังเลิกสูบไม่ได้ โดยส่วนใหญ่พยายาม 1-2 ครั้ง สาเหตุที่เลิกสูบไม่ได้เนื่องจากรู้สึกหงุดหงิดเมื่อไม่ได้สูบบุหรี่ มีความเคยชินที่ต้องสูบ และเห็นคนอื่นสูบแล้วอยากสูบอีก

4. สรุป
ถึงแม้ว่ารัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ร่วมกันรณรงค์เพื่อลดจำนวนผู้สูบบุหรี่โดยการใช้มาตรการหลายอย่าง ตั้งแต่การประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนได้รับทราบถึงปัญหาสุขภาพที่เกิดขึ้นจากการสูบบุหรี่ การออกกฎหมายเกี่ยวกับบุหรี่และนโยบายขึ้นภาษีบุหรี่ แต่จากข้อมูลสถิติชี้ให้เห็นว่า การลดจำนวนผู้สูบบุหรี่ไม่สามารถทำได้ในประชากรทุกกลุ่ม กลุ่มที่น่าเป็นห่วงและต้องรีบดำเนินการแก้ปัญหา คือ กลุ่มเยาวชน ซึ่งเป็นอนาคตสำคัญของประเทศมีการสูบบุหรี่เพิ่มขึ้น และกลุ่มสตรีที่พบว่า มีอัตราการสูบบุหรี่ลดลงช้า และมีอายุที่เริ่มสูบบุหรี่เร็วขึ้น รวมทั้งพบว่าผู้ที่สูบบุหรี่ขณะอยู่ในบ้าน กับสมาชิกในครัวเรือน ทำให้ได้รับอันตรายจากการสูบบุหรี่ ยังคงมีอัตราค่อนข้างสูง

รัฐบาลจึงควรเข้มงวด ผลักดันให้กฎหมายบุหรี่มีผลบังคับใช้ในทางปฏิบัติอย่างจริงจัง เพิ่มบทลงโทษการสูบบุหรี่ในสถานที่ห้ามสูบและที่สาธารณะ ขยายสถานที่ห้ามสูบบุหรี่เพิ่มขึ้น ขึ้นภาษีบุหรี่ ประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนทราบถึงพิษภัยของบุหรี่อย่างกว้างขวางและต่อเนื่อง เพิ่มการรณรงค์การไม่สูบบุหรี่ในบ้าน โดยเฉพาะขณะอยู่กับสมาชิกในครัวเรือน ปลูกฝังค่านิยมที่ว่าบุหรี่เป็นสิ่งที่น่ารังเกียจ หากิจกรรมที่มีประโยชน์ให้เยาวชนได้มีส่วนร่วมและอื่นๆ ซึ่งมาตรการต่างๆ เหล่านี้ น่าจะมีผลทำให้จำนวนผู้ที่สูบบุหรี่อยู่แล้วลดลง และเป็นการลดจำนวนผู้ที่สูบบุหรี่รายใหม่ด้วย

 

 

 

ที่มา: สำนักงานสถิติแห่งชาติ

โพล

คุณคิดอย่างไรกับการนำเสนอข่าว/บทความนี้

ชอบ
ไม่ชอบ
เห็นด้วย 0 คน
0 %
ไม่เห็นด้วย 0 คน
0 %

แสดงความคิดเห็น

กรุณารอสักครู่ ระบบกำลังประมวลผลอยู่ค่ะ
  • คู่มือ การบริหารจัดการโครงการสร้างเสริมสุขภาพ -
  • รับสมัครผู้ตรวจสอบการใช้จ่ายเงินโครงการ สสส. -
  • การแสดงความเห็นต่อ (ร่าง) ทิศทาง เป้าหมายและยุทธศาสตร์ ระยะ 10 ปี (พ.ศ.2565-2574) กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ - การแสดงความเห็นต่อ (ร่าง) ทิศทาง เป้าหมายและยุทธศาสตร์ ระยะ 10 ปี (พ.ศ.2565-2574) กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ
  • ประกาศเตือนภัย -
  • รับสมัครหรือเสนอชื่อบุคคลเพื่อเข้ารับการสรรหาเป็นผู้อำนวยการศูนย์กิจการสร้างสุข -
  • เรื่องโควิด-19 รู้ให้ชัวร์! - เรื่องโควิด-19 รู้ให้ชัวร์!
  • หลักธรรมาภิบาลในการวางแผนการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564 - หลักธรรมาภิบาลในการวางแผนการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564
  • บทบาทและการปรับการดำเนินงานของ สสส. ในภาวะวิกฤติโควิด-19 - บทบาทและการปรับการดำเนินงานของ สสส. ในภาวะวิกฤติโควิด-19
  • แจ้งการตรวจรับงานและเบิกจ่ายเงินในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคไวรัสโคโรนา 2019 - แจ้งการตรวจรับงานและเบิกจ่ายเงินในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคไวรัสโคโรนา 2019
  • ประกาศรายชื่อกฎหมาย หน่วยงานของรัฐที่รับผิดชอบ และกำหนดเวลาแล้วเสร็จในการประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมาย - ประกาศรายชื่อกฎหมาย หน่วยงานของรัฐที่รับผิดชอบ และกำหนดเวลาแล้วเสร็จในการประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมาย
  • ประกาศรายชื่อผู้ที่ได้รับการสรรหาเป็นผู้จัดการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ - ประกาศรายชื่อผู้ที่ได้รับการสรรหาเป็นผู้จัดการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ
  • ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ - ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ

สุขใจปลายปากกา

+ ดูเพิ่มเติม