'ของเล่นพื้นบ้าน' สานสัมพันธ์ชุมชน

โดย
| |
อ่าน : 15,053

ส่งต่อคุณค่าวัฒนธรรมสู่ลูกหลาน

 

 

          พัฒนาการเด็กปฐมวัยพฤติกรรมและทักษะชีวิตมนุษย์ มักได้มาจากการเรียนรู้บวกสั่งสมประสบการณ์ โดยทักษะบางประการจะเรียนรู้จนประสบความสำเร็จได้ในช่วงวัยหนึ่งมากกว่าอีกวัยหนึ่งได้ง่ายดาย ดังเช่นเด็กปฐมวัยที่สามารถเรียนรู้พฤติกรรมและซึมซับคุณธรรมจริยธรรม กระทั่งเจริญงอกงามเป็นพัฒนาการงดงาม 6 ด้าน ทั้งทางร่างกาย การรับรู้ สติปัญญา ภาษา อารมณ์ และสังคม

 

          เพื่อเป็นการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยให้พ้นอิทธิพลทีวี ที่กุมชะตากรรมเด็กไทยส่วนใหญ่ไว้ในวัฒนธรรมทุนนิยมและค่านิยมกอบโกยปลาใหญ่กินปลาเล็ก องค์การบริหารส่วนตำบลช่องเม็ก อ.สิรินธร จ.อุบลราชธานี จึงได้คิดค้นโครงการเสริมสร้างความรู้สู่กระบวนการพัฒนาเด็ก โดยการสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เพื่อนำพาเด็กๆ ไปใกล้ชิดคนเฒ่าคนแก่ที่สะสมภูมิปัญญาท้องถิ่นมาตลอดช่วงชีวิตยาวนาน

 

          ท่ามกลางวัฒนธรรมประเพณีเอื้ออาทรของท้องถิ่น ที่นับวันจะเลือนลบหายไปตามกาลเวลานั้น ประสบการณ์และคุณธรรมจริยธรรมที่ถูกถ่ายทอดสู่เยาวชนตัวน้อย ได้เข้ามาสร้างเสริมความแข็งแกร่งแก่สายสัมพันธ์คนต่างวัยและสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นได้ในเวลาเดียวกัน

 

          ศิริรัตน์ กาญจนพัฒน์ นักวิชาการศึกษา ผู้รับผิดชอบโครงการเสริมสร้างความรู้ฯ เล่าว่ากิจกรรมสำรวจภูมิปัญญาผู้สูงอายุเพื่อกระตุ้นพัฒนาการเด็กได้เปลี่ยนแปลงชาวชุมชนช่องเม็กไปมาก จากเดิมทอดทิ้งภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีคุณค่าไว้กับคนรุ่นปู่ย่าตายายที่กำลังร่วงโรยแรงลงไป แต่มาวันนี้คนรุ่นพ่อแม่ที่ยังแข็งแรงก็กลับมาสนใจใคร่เรียนรู้และส่งไม้ต่อทางวัฒนธรรมนี้สู่ลูกหลานตนเองแล้ว

 

          ชุมชนกลับมาเห็นคุณค่าภูมิปัญญาท้องถิ่น และร่วมกันอนุรักษ์ของเล่นพื้นบ้าน โดยร่วมเรียนรู้จากผู้สูงอายุที่เป็นปราชญ์ชาวบ้านที่มีใจให้ความรู้ลูกๆ หลานๆ ในชุมชน โดยเฉพาะพ่อแม่ผู้ปกครองที่ตระหนักถึงคุณค่าของเล่นพื้นบ้านภูมิปัญญาท้องถิ่น ที่เคยเป็นส่วนหนึ่งในความทรงจำอบอุ่นวัยเด็กของตนเองก็ได้มาร่วมรื้อฟื้นความทรงจำ และทำของเล่นพื้นบ้านแบบต่างๆ ไปให้ลูกหลานได้เล่นจริงๆ

 

          กระบวนการสร้างการมีส่วนร่วมบนรากฐานภูมิปัญญาท้องถิ่นนี้ มีพ่อแม่และลูกหลานมาร่วมกันสนุกสนานเล่นของเล่นพื้นบ้านมากมายหลายหลาก ทั้งสำหรับเล่นที่ร่ม ที่แจ้งแดดออก เล่นคนเดียวหรือรวมเป็นกลุ่มก้อน โดยมีผู้เฒ่าผู้แก่ที่เป็นปู่ย่าตายายภายในชุมชนคอยสอนหัด

 

          กิจกรรมการเรียนรู้ที่ใช้ใจสัมผัสได้ไม่ว่าวัยใดเช่นนี้ จึงเติมเต็มช่องว่างระหว่างวัยได้ไม่ยากเพราะระหว่างและหลังการประดิษฐ์และเล่นของเล่นพื้นบ้านที่เกื้อกูลแก่ธรรมชาติเหล่านี้มีแต่ความสุข ครอบครัวและชุมชนจึงมีจุดร่วมความทรงจำงดงามเดียวกัน รำลึกอ้างอิงไออุ่นได้ในห้วงยามความไม่เข้าใจไม่พึงพอใจก่อตัวระหว่างกัน

 

          ในขณะเดียวกันก็สร้างเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยทั้งทางร่างกายและจิตใจ จนสติปัญญาและจริยธรรมเข้มแข็ง เท่าๆ กับกล้ามเนื้อมัดเล็กและกล้ามเนื้อมัดใหญ่แข็งแรงสอดคล้องตามช่วงวัย จินตนาการความสุขสนุกสนานจึงก่อรูปร่างความเป็นจริงจับต้องได้ เป็นรูปธรรมในพื้นที่ชุมชนช่องเม็กจากของเล่นพื้นบ้านที่ผสานศาสตร์และศิลป์อย่างเรียบง่ายลงตัว

 

          โครงการเสริมสร้างความรู้ฯ ยังมุ่งจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เน้นโภชนาการเด็กด้วย โดยการจัดอบรมความรู้เรื่องโภชนาการที่สร้างเสริมพัฒนาการเด็กที่ศาลากลางหมู่บ้าน และได้รับความร่วมมือจากแพทย์และพยาบาล มาอบรมให้ความรู้ด้านโภชนาการที่กระตุ้นพัฒนาการเด็กแก่ผู้ปกครองและครูพี่เลี้ยงถึงพื้นที่ รวมถึงสาธิตเมนูอาหารถูกหลักโภชนาการแก่แม่ครัวเพื่อเรียนรู้นำไปประกอบอาหารแก่เด็กๆ  ต่อไป

 

          แต่ใช่ว่าจะมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโภชนาการและพัฒนาการเด็กปฐมวัยเท่านั้น ทว่ากลุ่มผู้ปกครองยังได้เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงด้วย โดยผู้รับผิดชอบโครงการเสริมสร้างความรู้ฯ เล่าว่าในการประชุมผู้ปกครองนั้นพวกเขาจะได้เรียนรู้วิธีการปลูกผักสวนครัว ควบคู่กับมีทางเลือกในการประกอบอาชีพเสริมต่างๆ เพื่อเพิ่มพูนรายได้ด้วย เพราะมีหลายหน่วยงานมาฝึกอบรมเรื่องการเสริมสร้างอาชีพ

 

          กิจกรรมกระตุ้นพัฒนาการเด็กปฐมวัยด้วยการเล่นของเล่นพื้นบ้านเรียบง่าย แต่มากด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สืบสานมาจากผู้สูงวัยเช่นนี้ จึงประดุจสะพาน 2 สายที่ทอดผ่านช่องว่างระหว่างวัยและช่องว่างทางวัฒนธรรมได้

 

          ด้วยสามารถสร้างสรรค์สายสัมพันธ์รักระหว่างสมาชิกภายในครอบครัวและชุมชน ตลอดจนถักทอร่างกายและจิตใจเด็กน้อยจนแข็งแกร่งกระทั่งเติบโตเป็นพลเมืองดีมีสติปัญญาความรู้คู่คุณธรรม

 

          สำนักสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาวะในพื้นที่และชุมชน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)

 

 

 

 

 

ที่มา: หนังสือพิมพ์เดลินิวส์

 

 

update 22-07-52

อัพเดทเนื้อหาโดย : กันทิมา ลีจันทึก

 

 

 

 

โพล

คุณคิดอย่างไรกับการนำเสนอข่าว/บทความนี้

ชอบ
ไม่ชอบ
เห็นด้วย 0 คน
0 %
ไม่เห็นด้วย 0 คน
0 %

แสดงความคิดเห็น

กรุณารอสักครู่ ระบบกำลังประมวลผลอยู่ค่ะ
  • ชีวิตดีเริ่มที่เรา -
  • โครงการประกวดนวัตกรรมสร้างเสริมสุขภาพ ครั้งที่ 2 -
  • รายการทีวีออนไลน์ รอลูกเลิกเรียน -
  • หลักธรรมาภิบาลในการวางแผนดำเนินการประจำปีงบประมาณ 2563 ของ สสส. -
  • 5 คู่มือการดูแลผู้สูงวัย -
  • ระบบบันทึกรายรับ-รายจ่ายสำหรับ ภาคี สสส. -
  • เขตสุขภาพเพื่อประชาชน -
  • ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ - ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ
  • รายงานผลการดำเนินงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) - รายงานผลการดำเนินงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
  • จิตอาสาพลังแผ่นดิน -
  • พระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ.2560 -

สุขใจปลายปากกา

+ ดูเพิ่มเติม

ปฏิทินกิจกรรม

+ ดูเพิ่มเติม