ระบบฐานสุขภาพครอบครัวและชุมชน

โดย
| |
อ่าน : 2,356

ขุมทรัพย์ข้อมูล ที่ชุมชนปากมูล

 

             ข้อความนี้คงไม่เกินจริงและถูกพิสูจน์แล้วที่ ต.ปากพูน จ.นครศรีธรรมราช ชุมชนติดชายฝั่งทะเล ซึ่งเคยมีปัญหาสุขภาพสารพัด ทั้งผู้สูงอายุ ผู้พิการ ผู้พิการทางจิต เด็ก ผู้ป่วยเรื้อรังทั้งโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคระบาดในพื้นที่ อาทิโรคไข้เลือดออก โรคฉี่หนู อุจจาระร่วง หญิงมีครรภ์ และผู้ป่วยเอดส์

 

             แต่หลังจากมีการนำความคิดเรื่องการจัดการระบบฐานข้อมูลสุขภาพครอบครัวและชุมชน (fap model) เข้าไปใช้การแก้ไขปัญหาก็เกิดขึ้นตรงจุด

 

             อ.อุไร จเรประพาฬ อาจารย์คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ผู้คิดและวางระบบดังกล่าวมาเป็นเวลาถึง 9 ปี กล่าวว่า การวางระบบฐานข้อมูลนี้อาศัยการมีส่วนร่วมในชุมชนเป็นตัวขับเคลื่อน เมื่อชาวบ้านตระหนักถึงปัญหา ก็เริ่มเห็นไปในทางเดียวกันว่าต้องแก้ไข จึงเป็นจุดเริ่มนำไปสู่ความสำเร็จในที่สุด

 

             วิธีการลงมือจัดทำฐานข้อมูล เริ่มด้วย การทำผังเครือญาติ (family folder) โดยให้ชุมชนมีส่วนร่วม ผ่าน 9 ขั้นตอน เริ่มตั้งแต่ แต่งตั้งคณะทำงานที่มีความหลากหลายและเกิดการประสานงานกัน

 

- ใช้แบบสอบถามประเมินสุขภาพรายบุคคล

- จัดการฐานข้อมูล โดยการนำความรู้เชิงเทคนิคมาให้ชุมชน

- การบันทึกข้อมูลลงโปรแกรมที่สร้างไว้ ซึ่งจะมีรายละเอียดทั้งหมดทำให้ทราบว่าใครมีปัญหา อะไร ที่ไหน ทำให้ทราบความเสี่ยงตั้งแต่ระดับบุคคลถึงชุมชน

- การวิเคราะห์ข้อมูลและประเมินผล ให้แกนนำตรวจสอบก่อนนำไปทำเป็นประชาคม

- ทีมจัดการฐานข้อมูล เพื่อให้เกิดความเชื่อมโยงและเกิดความเข้าใจได้ง่ายที่สุด

- จัดทำแผนสุขภาพชุมชน โดยยึดความต้องการของชาวบ้านเป็นหลัก

- ดำเนินโครงการตามที่วางแผนไว้ ด้วยการรณรงค์ให้เกิดขึ้น และสุดท้ายเสนอผลการดำเนินงาน ซึ่งเป็นการเปิดโอกาสให้ทุกคนได้เรียนรู้ซึ่งกันและกัน

 

             อ.อุไร ชี้ว่า การสร้างแบบสอบถามใหม่ๆ เช่น พฤติกรรมการรับประทานอาหาร ลักษณะการรับประทาน ประเภทอาหารที่รับประทาน ทำให้ทราบถึงพฤติกรรมการกินเค็ม การกินผงชูรสและเกิดการแก้ไขปัญหา เช่น การใช้ผงนัวแทนผงชูรส หรือบางชุมชนสำรวจแล้วพบว่าคนในชุมชนดื่มน้ำน้อยกว่าวันละ 2 แก้วก็ต้องเข้าไปปรับแก้ด้วยการทำโครงการน้ำสะอาด เป็นต้น

 

             ด้านนายธนาวุฒิ ถาวรพราหมณ์ นายกอบต.ปากพูน กล่าวว่า fap model ช่วยทำให้คนในพื้นที่รับรู้และเข้าใจปัญหามากขึ้นจากการนำข้อมูลมาวิเคราะห์และพัฒนานโยบายสาธารณะที่สอดคล้องกับปัญหาของท้องถิ่นอย่างแท้จริง และยังเป็นเสมือนพิธีกรรมที่ทำให้เกิดพลังชุมชน ซึ่งท้ายสุดจะทำให้ปากพูนเป็นตำบลที่น่าอยู่ที่สุด ตามแนวคิด พลเมืองมีความรู้ อยู่อย่างไม่ยากจนสุขภาพคนแข็งแรง

 

             หลักการทำงานของ fap model สะท้อนให้เห็นว่าเมื่อคนในชุมชนเห็นประโยชน์ของข้อมูลก็จะทำให้ก้าวไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมได้ โดยปากพูนกำลังจะกลายเป็นตำบลศูนย์ฝึก ที่จะมี ตำบลเครือข่าย อีก 20 ตำบล และไปสู่ ตำบลขยายผล อีกตำบลละ 2 แห่ง

 

             น.ส.ดวงพร เฮงบุณยพันธ์ ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนการสร้างสุขภาวะในพื้นที่และชุมชน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) อธิบายว่า หลักการของ ต.ปากพูนได้เปลี่ยนพฤติกรรมคนในชุมชนให้ ชอบ แล้ว ทำ ไม่ใช่เพียงชอบธรรม เป็นตัวอย่างการสร้างมีส่วนร่วมเชิงประจักษ์ ไม่เพียงมีเวทีประชาชน ไม่ได้เป็นเพียงวาทกรรม แต่เกิดการปฏิบัติการ

 

             แม้เป็นเพียงกิจกรรมที่ปฏิบัติในชุมชน แต่ก็เป็นนโยบายสาธารณะเพียง 1 กิจกรรมก็สามารถส่งผลต่อประชาชนในท้องถิ่นได้

 

 

 

 

 

ที่มา: จดหมายข่าวชุมชนคนรักสุขภาพ ฉบับสร้างสุข ฉบับที่103

 

 

 

update: 09-04-53

อัพเดทเนื้อหาโดย: ภราดร เดชสาร

 

 

 

 

 

 

 

โพล

คุณคิดอย่างไรกับการนำเสนอข่าว/บทความนี้

ชอบ
ไม่ชอบ
เห็นด้วย 0 คน
0 %
ไม่เห็นด้วย 0 คน
0 %

แสดงความคิดเห็น

กรุณารอสักครู่ ระบบกำลังประมวลผลอยู่ค่ะ
  • การรับสมัครและการเสนอชื่อบุคคล เพื่อเข้ารับการสรรหาเป็นกรรรมการผู้ทรงคุณวุฒิด้านการกีฬา ในคณะกรรมการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ -
  • ชีวิตดีเริ่มที่เรา -
  • โครงการประกวดนวัตกรรมสร้างเสริมสุขภาพ ครั้งที่ 2 -
  • รายการทีวีออนไลน์ รอลูกเลิกเรียน -
  • หลักธรรมาภิบาลในการวางแผนดำเนินการประจำปีงบประมาณ 2563 ของ สสส. -
  • 5 คู่มือการดูแลผู้สูงวัย -
  • ระบบบันทึกรายรับ-รายจ่ายสำหรับ ภาคี สสส. -
  • เขตสุขภาพเพื่อประชาชน -
  • ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ - ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ
  • รายงานผลการดำเนินงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) - รายงานผลการดำเนินงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
  • จิตอาสาพลังแผ่นดิน -
  • พระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ.2560 -

สุขใจปลายปากกา

+ ดูเพิ่มเติม

ปฏิทินกิจกรรม

+ ดูเพิ่มเติม
วันที่ประกาศ
หัวข้อเรื่อง

ปฏิทินกิจกรรม

+ ดูเพิ่มเติม