“กรือโต๊ะ” การละเล่นภาคใต้

โดย
| |
อ่าน : 6,968

ให้เสียงดังเป็นจังหวะ

 

          งานมหกรรมอาหารและวัฒนธรรมอาหารและวัฒนะธรรมมุสลิมไทยที่ผ่านมา ทางเจ้าภาพศูนย์ประสานงานภาคใต้ตอนล่าง ได้นำการละเล่นพื้นบ้านโบราณชนิดหนึ่งมาแสดงตอนเปิดพิธี สร้างความแปลกใจและประทับใจต่อคนที่เข้ามาร่วมงานในวันนั้นเป็นอย่างมาก หลังจากแสดงเสร็จ มีผู้สนใจหลายคนเข้ามาสอบถามข้อมูล เนื่องจากไม่เคยเห็นมาก่อน วันนี้ผู้เขียนจึงขอนำเสนอเรื่องราวของศิลปะการแสดงดังกล่าว ซึ่งเรียกว่า “กรือโต๊ะ” ตามคำบอกเล่าของคนเฒ่าคนแก่

 

 

 

          “กรือโต๊ะ” เป็นคำภาษามาลายู ใช้เรียกการละเล่นชนิดหนึ่ง ซึ่งทำจากลูกมะพร้าวแห้งกับไม้ใช้ตีให้เกิดเสียงดังเป็นจังหวะ ผู้เฒ่าผู้แก่เล่าให้ฟังว่า คำว่า “กรือโต๊ะ” ไม่มีความหมาย แต่น่าจะเป็นชื่อที่แยกเลียนเสียงการตีอุปกรณ์ไล่นกชนิดหนึ่งเมื่อประมาณ 200 กว่าปีมาแล้ว เดิมทีนั้นเกิดจากภูมิปัญญาชาวบ้านโต๊ะแบ ตำบลมะรือโบออก ในจังหวัดนราธิวาส ที่คิดค้นวิธีการไล่ ไก่ เป็ด และนก ไม่ให้มากัดกินเมล็ดพันธุ์ข้าวของชาวนา โดยการขุดหลุมกลมขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 20 เซนติเมตร ลึก 25-30 เซนติเมตร แล้วนำไม้ไผ่ที่ผ่าครึ่งแล้วจำนวน 5 ท่อน นำมาพาดไว้บนหลุม 1 ท่อน เรียกว่า “ใบกรือโต๊ะ” ที่เหลือ 4 ท่อน นำมาปักที่ขอบด้านนอกหลุมให้ชิดกับใบกรือโต๊ะ เพื่อกันไม่ให้เคลื่อนที่ และใช้ก้านมะพร้าวเป็นไม้ตี เนื่องจากหาง่ายและให้เสียงที่ดังไปไกล ไล่นกได้ผลดี

 

          ต่อมาเมื่อประชากรเพิ่มขึ้น ทำให้ต้องขยายพื้นที่ทำนาไปไกลๆ การขุดหลุมจึงกลายเป็นเรื่องยุ่งยาก ที่สำคัญหากมีฝนตกก็ใช้การไม่ได้ ชาวบ้านจึงได้คิดค้นอุปกรณ์ไล่นกแบบใหม่ที่สามารถพกพาไปได้ทุกที่ โดยเลียนแบบจากของเดิม มีการใช้ลูกมะพร้าวมาแทนการขุดหลุมเพื่อวัตถุประสงค์เดียวกัน วิธีการคือ ใช้มะพร้าวที่ถูกกระรอกกัดกินเนื้อข้างในจนหมด โดยธรรมชาติแล้วกระรอกจะกัดบริเวณก้นของลูกมะพร้าวทีละนิด จนถึงเนื้อมะพร้าว แล้วกินเนื้อด้านในจนหมด จากนั้นมะพร้าวก็จะตกจากต้นเอง ชาวบ้านนำลูกมะพร้าวมาตัดก้นตรงที่กระรอกกัดกินออก โดยการตัดให้กว้างประมาณ 1 ใน 4 ของขนาดของมะพร้าว แล้วใช้รูปแบบเดียวกันกับการขุดหลุม คือ หงายส่วนที่ตัดขึ้น นำไม้ไผ่ผ่าครึ่ง 1 ท่อน มาวางพาดส่วนที่ตัดไว้ เรียกว่า “ใบกรือโต๊ะ” แล้วนำซี่ไม้ไผ่ 2 ท่อน มาผูกติดกับลูกมะพร้าวด้วยเชือกปักเป็นเสา 2 ข้าง ยึดใบกรือโต๊ะไว้ด้านใดด้านหนึ่ง ใบกรือโต๊ะอีกด้านให้เจาะรูแล้วยึดด้วยซี่ไม้ไผ่ขนาดเล็กปักไว้กับฐานรองและผูกยึดติดกับลูกมะพร้าวเช่นกัน ใช้ก้านมะพร้าวเป็นไม้ตี

 

          เมื่อมีการใช้กรือโต๊ะกันอย่างแพร่หลายมากขึ้น และเสียงกรือโต๊ะของแต่ละคนก็มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว (ขึ้นอยู่กับลูกมะพร้าวและไม้ไผ่) เลยมีการจัดการประชันขึ้น จนกลายเป็นการแข่งขันที่มีกฎเกณฑ์ขึ้น 2 เกณฑ์ โดยทั่วไปแล้วจะดู 2 อย่าง คือ 1) ความสวยงามในการตกแต่งกรือโต๊ะ 2) ความดังและทำนองในการทำเพลง จากนั้นกรือโต๊ะก็กลายเป็นอุปกรณ์การละเล่นชนิดหนึ่งที่นิยมเล่น และส่งทีมเข้าร่วมแข่งขันในงานต่างๆ แต่เมื่อเวลาผ่านไปนานมีของเล่นใหม่เพิ่มมากขึ้น ทำให้กรือโต๊ะค่อยๆ จากหายไปอย่างน่าเสียดาย ซึ่งปัจจุบันหาดูได้ยากมาก

 

          เพื่ออนุรักษ์การละเล่นสมัยโบราณ ทางผู้ใหญ่บ้านโต๊ะแบ ม.3 ต.มะรือโบออก อ.เจาะไอร้อง จ.นราธิวาส ได้ฟื้นฟูขึ้นมาใหม่ โดยรวบรวมผู้อาวุโสในหมู่บ้าน จัดตั้งชมรมฟื้นฟูศิลปะโบราณขึ้น ประเดิมด้วยกรือโต๊ะที่มีการเปลี่ยนจากเดิมนิดหน่อย คือ เสา ใบ และไม้ตีจังหวะทำด้วยไม้สัก

 

 

 

 

 

 

ที่มา : แผนงานสร้างเสริมสุขภาวะมุสลิมไทย

 

 

 

 

update : 07-10-53

อัพเดทเนื้อหาโดย : สุนันทา สุขสุมิตร

โพล

คุณคิดอย่างไรกับการนำเสนอข่าว/บทความนี้

ชอบ
ไม่ชอบ
เห็นด้วย 0 คน
0 %
ไม่เห็นด้วย 0 คน
0 %

แสดงความคิดเห็น

กรุณารอสักครู่ ระบบกำลังประมวลผลอยู่ค่ะ
  • ชีวิตดีเริ่มที่เรา -
  • โครงการประกวดนวัตกรรมสร้างเสริมสุขภาพ ครั้งที่ 2 -
  • รายการทีวีออนไลน์ รอลูกเลิกเรียน -
  • หลักธรรมาภิบาลในการวางแผนดำเนินการประจำปีงบประมาณ 2563 ของ สสส. -
  • 5 คู่มือการดูแลผู้สูงวัย -
  • ระบบบันทึกรายรับ-รายจ่ายสำหรับ ภาคี สสส. -
  • เขตสุขภาพเพื่อประชาชน -
  • ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ - ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ
  • รายงานผลการดำเนินงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) - รายงานผลการดำเนินงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
  • จิตอาสาพลังแผ่นดิน -
  • พระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ.2560 -

สุขใจปลายปากกา

+ ดูเพิ่มเติม

ปฏิทินกิจกรรม

+ ดูเพิ่มเติม