พลังงานทางเลือก ภูมิปัญญาหาได้ ที่อุทัยเก่า

โดย
| |
อ่าน : 8,916

บ้านหนองไม้ หมู่ที่ 9 ต.อุทัยเก่า อ.หนองฉาง จ.อุทัยธานี เป็นหมู่บ้าน 1 ใน 5 แห่งแรกของ ประเทศที่ได้รับเลือกจากกรมพลังงานทดแทน และอนุรักษ์พลังงาน ให้เป็นศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีชุมชน ด้านพลังงานทดแทน

พลังงานทางเลือก ภูมิปัญญาหาได้ ที่อุทัยเก่า
ตู้อบพลังงานแสงอาทิตย์

แม้จะเป็นเทคโนโลยียุคบุกเบิก แต่สำหรับผู้สนใจด้าน พลังงานทดแทน เรียกได้ว่าค่อนข้างครบถ้วนหลากหลาย ใช้ได้ในชีวิตจริง อุปกรณ์และเครื่องใช้หลายชิ้นสามารถนำไปพัฒนาต่อยอดให้เกิดประสิทธิภาพมากขึ้น

ธัญชนก เปรมจิตร์ ตัวแทนฐานเรียนรู้ด้านพลังงานให้ข้อมูลที่มาที่ไปของศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีฯ แห่งนี้ว่า เริ่มขึ้นเมื่อปี 2548 ที่ผ่านมามีอุปกรณ์ตัวไหนเสีย ชาวบ้านก็ซ่อมแซมดูแลเองได้บ้าง

“ครั้งแรกเรามีทุนหมุนเวียน 30,000 กว่าบาท แต่ตอนนี้เหลือ 10,000 กว่าบาท เพราะเอามาซ่อมแซมพวกเครื่องจักร”

พลังงานทางเลือก ภูมิปัญญาหาได้ ที่อุทัยเก่าในเรื่องพลังงานทดแทนจะมีหลายฐานย่อย ธัญชนกบอกว่าทางศูนย์ฯ สามารถให้ความรู้สำหรับกลุ่มศึกษาดูงาน สาธิตวิธีการทำงานของแต่ละเทคโนโลยี

นอกจากเป็นฐานเรียนรู้ด้านพลังงานแล้ว ยังเป็นต้นกำเนิดกลุ่มแปรรูปวัสดุเหลือใช้จากเปลือกมะพร้าว กิจกรรมกลุ่มเพาะเห็ดฟาง และเชื่อมโยงกับการทำงานของกลุ่มสตรีแปรรูปอาหาร ซึ่งตั้งอยู่ในบริเวณใกล้เคียงกันอีกด้วย

ธัญชนก ให้ข้อมูลภาคทฤษฎีคร่าวๆ ก็ถึงคราวผู้ใหญ่ อดุลย์ สวัสดี ผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 9 จะพาชมฐานเรียนรู้

ถังเผาถ่าน 200 ลิตร จากถังต้นแบบจากกรมพลังงานทดแทนฯ ปัจจุบันชาวบ้านสามารถผลิตเองใช้เองในครัวเรือน “คนที่นี่มีกันทุกครัวเรือน สามารถโยกย้ายถังไปเผาที่ไหนก็ได้” ผู้ใหญ่อดุลย์ว่า นอกจากถ่านที่ได้ ยังมีน้ำส้มควันไม้เป็นของแถมด้วย

ตู้อบพลังงานแสงอาทิตย์ เครื่องแปรรูปผลผลิตอย่างง่ายโดยอาศัยพลังงานความร้อนเรียงรายกันนับสิบตู้ ลักษณะเหมือนบ้านย่อส่วนยกเสาสูงด้านบนตู้กรุกระจก และทำให้ลาดเทไป 2 ด้านเหมือนหลังคาบ้าน ภายในมีตะแกรงสำหรับตากผลิตภัณฑ์ที่ต้องการอบแห้ง ผนังด้านแคบปิดทึบ ด้านยาวบุตะแกรงตาถี่กันแมลงรบกวน

โซลาร์เซล ที่นี่ใช้พลังงานไฟฟ้าที่ได้จากแผงโซลาร์เซล เพื่อดึงน้ำประปาของหมู่บ้านเพียงอย่างเดียว “ปกติต้องเสียค่าไฟฟ้า 3,000 บาท พอใช้โซลาร์เซล เหลือพันกว่าบาท แต่เวลาไม่มีแสงอาทิตย์ก็ต้องใช้ไฟฟ้า” แม้แผงจะไม่ใช่ของใหม่ทั้งหมด แต่ก็พอใช้สำหรับระบบน้ำประปา หมู่บ้าน ช่วยประหยัดค่าไฟฟ้าส่วนรวมไปได้ ตั้งแต่ติดตั้งมาก็ยังไม่ได้เปลี่ยนใหม่ อดุลย์บอกว่า เคยเสียเหมือนกัน ซ่อมเองไม่ได้ต้องโทรศัพท์แจ้งกรมพลังงานทดแทนฯ เขาจะส่งเจ้าหน้าที่จากพิษณุโลกมาดูให้

พลังงานทางเลือก ภูมิปัญญาหาได้ ที่อุทัยเก่าเตานึ่งก้อนเชื้อเห็ด การทำงานเหมือนกับหม้อนึ่งไอน้ำ ขนาดใหญ่ที่รูปลักษณ์เหมือนเตา เอาหมูเข้าไปนึ่งทั้งตัวก็ยังได้แต่ก่อนใช้แก๊สนึ่งครั้งละ 1,600 ก้อน หมดแก๊สไป 1 ถัง กว่าๆ ชาวบ้านเห็นปัญหาเลยแปลงมาใช้ฟืน ซึ่งใช้แค่ 50 กิโลกรัม ประหยัดพลังงานมากกว่า แล้วก็หาได้ในพื้นที่ “วัตถุดิบในพื้นที่เรา มีเยอะ เปลี่ยนมาใช้แบบนี้แล้วสบาย” อาจต้องนึ่งนานกว่าใช้แก๊สหน่อย โดยใช้อุณหภูมิ 95 องศาเซลเซียส ประมาณ 3 ชั่วโมง (เริ่มจับเวลาเมื่ออุณหภูมิขึ้นถึง 95 องศาเซลเซียส)

เครื่องอัดแท่งถ่าน มีกำลังการผลิตชั่วโมงละ 80 แท่ง วัตถุดิบคือกะลามะพร้าวบดผสมกับถ่านก้นเล้า หรือถ่านไม้จริงที่ใช้ตามบ้านมาผสม ช่วยให้แรงขึ้น อัตราส่วนถ่านป่นต่อ แป้งมัน 10 ต่อ 1 เคล้าให้เข้ากัน

ผู้ใหญ่อดุลย์ยอมรับว่า มีปัญหาจากเทคโนโลยีที่ทางกรมพลังงานฯ ลงไว้ให้บ้าง เนื่องจากบางอย่าง ชาวบ้านไม่สามารถซ่อมแซมเองได้ ตอนนี้แกนชำรุด ซ่อมเองไม่ได้ ต้องส่งไปที่เชียงใหม่

บ่อหมักก๊าซชีวภาพ พลังงานสะอาดที่ผลิตจากสิ่งไม่พึงประสงค์ คือสุดยอดพลังงานทางเลือกของที่นี่ วัตถุดิบของบ่อหมักก๊าซ คือขี้วัว ขี้หมู ได้จากโครงการธนาคารโค และการเลี้ยงหมูหลุมในหมู่บ้าน “บ้านแถวนี้ 2-3 หลัง ก็ใช้ก๊าซจากบ่อหมักบ้าง แต่ส่วนใหญ่ ส่วนตัวก็ใช้ถ่านกันหมด ก๊าซจะใช้ในกลุ่มมากกว่า”

รูปทรงของบ่อหมักเป็นทรงโดม (fixed dome) ถ้าวางบ่อตรงจากเล้าหมูจะไม่วางสูงขนาดนี้ แต่อดุลย์ยอมรับว่า “ชาวบ้าน ทำกันเอง ตอนทำอ่านแบบผิดไปหน่อย เลยออกมาสูงไปนิด ปกติมันต้องต่ำๆ ยกเล้าหมูขึ้นไปอีก”

สิ่งที่ลอดออกมาจากถังเกรอะของบ่อหมักนี้ ช่วยให้ต้นไม้งอกงามได้ดีมาก เพราะพริกที่อยู่บริเวณนั้น ออกผลดกแดงเต็ม ต้น เป็นประจักษ์พยาน จากนั้นผู้ใหญ่อดุลย์เดินลิ่วมาเปิดเตาที่ต่อท่อจากบ่อหมักก๊าซ พิสูจน์ความแรงของก๊าซชีวภาพ ระยะจากบ่อหมักถึงเตาไม่ควรเกิน 150 เมตร ถ้าไกลกว่านี้ ก๊าซที่ได้จะเบาลง

“แต่ก๊าซแบบนี้รั่วไม่อันตราย ไม่เหมือนแอลพีจี หรือเอ็นจีวี ต่อให้ไปก่อไฟใกล้ๆ ก็ไม่ระเบิดเพราะเป็นก๊าซมีเทนเป็นส่วน มาก” ส่วนใหญ่ท่อมักรั่วบริเวณใกล้เตารอยต่อ และส่วนที่โดนแดดเป็นประจำ




เรื่อง: อภิรดา มีเดช
ที่มา: เว็บไซต์ปันสุข สำนักสนับสนุนสุขภาวะชุมชน

สำนักสนับสนุนสุขภาวะชุมชน   สำนักสนับสนุนสุขภาวะชุมชนสำนักสนับสนุนสุขภาวะชุมชน        

โพล

คุณคิดอย่างไรกับการนำเสนอข่าว/บทความนี้

ชอบ
ไม่ชอบ
เห็นด้วย 0 คน
0 %
ไม่เห็นด้วย 0 คน
0 %

แสดงความคิดเห็น

กรุณารอสักครู่ ระบบกำลังประมวลผลอยู่ค่ะ
  • การรับสมัครและเสนอชื่อบุคคลเพื่อเข้ารับการสรรหาเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ด้านการสื่อสารมวลชน ในคณะกรรมการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ -
  • คู่มือ วัคซีนสู้โควิด (ฉบับประชาชน) -
  • คู่มือ การบริหารจัดการโครงการสร้างเสริมสุขภาพ -
  • รับสมัครผู้ตรวจสอบการใช้จ่ายเงินโครงการ สสส. -
  • ประกาศเตือนภัย -
  • เรื่องโควิด-19 รู้ให้ชัวร์! - เรื่องโควิด-19 รู้ให้ชัวร์!
  • หลักธรรมาภิบาลในการวางแผนการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564 - หลักธรรมาภิบาลในการวางแผนการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564
  • บทบาทและการปรับการดำเนินงานของ สสส. ในภาวะวิกฤติโควิด-19 - บทบาทและการปรับการดำเนินงานของ สสส. ในภาวะวิกฤติโควิด-19
  • แจ้งการตรวจรับงานและเบิกจ่ายเงินในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคไวรัสโคโรนา 2019 - แจ้งการตรวจรับงานและเบิกจ่ายเงินในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคไวรัสโคโรนา 2019
  • ประกาศรายชื่อกฎหมาย หน่วยงานของรัฐที่รับผิดชอบ และกำหนดเวลาแล้วเสร็จในการประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมาย - ประกาศรายชื่อกฎหมาย หน่วยงานของรัฐที่รับผิดชอบ และกำหนดเวลาแล้วเสร็จในการประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมาย
  • ประกาศรายชื่อผู้ที่ได้รับการสรรหาเป็นผู้จัดการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ - ประกาศรายชื่อผู้ที่ได้รับการสรรหาเป็นผู้จัดการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ
  • ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ - ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ

สุขใจปลายปากกา

+ ดูเพิ่มเติม

ป้ายคำ(Tag)

อิสลามนานาชาติ  เฟิร์ม  การอักเสบของหลอดลม  ครม.ไฟเขียว  พระพุทธชยันตีองค์ดำนาลันทา  ลดการบ้าน  อาหารกิน  ขึ้นราคา  เมาแล้วปิดถนนสาดน้ำ  ทัล์ค  สถานสงเคราะห์เด็กพิการและทุพพลภาพปากเกร็ด  สสส. สร้างสุข สุขภาพ สุขภาวะ thaihealth ประกาศผล บริษัทผู้ผลิตเนื้อหาสุขภาวะสร้างสรรค์เชิงบวก เผยแพร่ผ่านช่องทางสื่อโทรทัศน์ทุกประเภท สุขภาพกาย สุขภาพใจ สร้างเสริมสุขภาวะ เสริมทัศนคติ ค่านิยม พฤติกรรมเชิงบวก สร้างกระบวนการเรียนรู้ ความเท่าเทียมกันในสังคม  ธรรมะ ทำมะ 2  สมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี (ไทย- ญี่ปุ่น)  โรคจิตเภท  ต้าน  ศูนย์ฯสิริกิติ์  สสส. สุขภาพ สุขภาวะ สร้างสุข thaihealth เส้นผม ฤดูร้อน ฤดูฝน ฤดูหนาว หนังศีรษะ ทริปผมสวย ผมแห้ง ผมแตกปลาย เกล็ดผม ความชื้น  ฝ่าฝืน พ.ร.บ.อาหาร  พิชัย อินโน  

ปฏิทินกิจกรรม

+ ดูเพิ่มเติม
วันที่ประกาศ
หัวข้อเรื่อง

404 File Not Found.
Sorry, the page you requested
may have been move or delete.

ปฏิทินกิจกรรม

+ ดูเพิ่มเติม