ชะพลู พืชศาสตร์คู่ครัวไทย

โดย
| |
อ่าน : 8,102

 

ชะพลู พืชศาสตร์คู่ครัวไทย

 

ชะพลู หรือ ช้าพลู อีกหนึ่งผักที่จัดว่าเป็นสมุนไพรมาตั้งแต่โบร่ำโบราณ เพราะคนไทยในสมัยก่อน มักนิยมนำใบชะพลูมาเคี้ยวคู่กับหมาก แต่ปัจจุบันที่นิยมทานกันมากก็คือ  “เมี่ยงคำ”

ชะพลูเป็นไม้ล้มลุก มีชื่อพฤกษศาสตร์ว่า  piper sarmentosum roxd  เป็นได้ทั้งไม้เถาและไม้เลื้อย มีทุกภาคแต่จะมีชื่อเรียกแตกต่างกันออกไป อย่างทางภาคเหนือเรียกว่า "ผักปูนา" "ผักพลูนก" "พลูลิง" "ปูลิง" "ปูลิงนก" ทางภาคกลาง เรียกว่า "ช้าพลู" ทางภาคอีสานเรียกว่า "ผักแค" "ผักปูลิง" "ผักนางเลิด" "ผักอีเลิด" และ ทางภาคใต้เรียกว่า "นมวา" ชะพลูชอบขึ้นตามที่ชื้นและที่ลุ่มต่ำ บ้างก็อยู่ข้างลำธาร บ้างก็อยู่ในป่าดิบแล้งและก็มีตามบ้านเรือนที่ปลูกพืชผักสวนครัวกัน

ประโยชน์ทางยาและทางอาหาร ในตำรายาโบราณมีคำกล่าวว่า “รากชะพลูแก้คูถ (ขับเสมหะออกทางอุจจาระ) ต้มแก้อุระเสมหะ (เสมหะ ในทรวงอก) ลูกขับศอเสมหะ (เสมหะในลำคอ) ใบทำให้เสมหะงวดและแห้ง แก้ธาตุพิการ บำรุงธาตุ” วิธีการรับประทานก็จำง่ายๆ โบราณท่านว่าให้ต้ม 3 เอา 1 หมายถึง ใส่น้ำ 3 ส่วน ต้มใบ ราก หรือทั้งต้นของชะพลู ต้มจนเหลือน้ำ 1 ส่วน อย่าใช้ไฟแรงเกินไป ต้องต้มให้ยาค่อยๆ เดือด แล้วจึงนำมารับประทาน ½-1 แก้ว ก่อนอาหาร 3 เวลา ก็จะช่วยขับเสมหะ แก้จุกเสียดได้ ทั้งยังมีแคลเซียมและวิตามินเอสูง นอกจากนี้ยังมีฟอสฟอรัส เหล็ก เส้นใย และสารคลอโรฟิล ช่วยบำรุงธาตุ แก้จุกเสียด แต่ถ้ากินมากๆ (แทบทุกมื้อ) แคลเซียมที่มีในใบชะพลูจะเปลี่ยนเป็นแคลเซียมออกซาเลท หากสะสมมากๆ อาจกลายเป็นนิ่วในไตได้            

นายวิวัฒน์ หนูมาก ผู้รับผิดชอบโครงการเพลงบอกอนุรักษ์พันธุ์ไม้พืชผักท้องถิ่นรู้จักกินรู้จักใช้ เพื่อสุขภาพ บอกว่า สำหรับใบชะพลูที่จังหวัดพัทลุง ปัจจุบันเริ่มหายากแล้ว เพราะไม่มีการปลูกอย่างเป็นกิจจะลักษณะ ส่วนใหญ่จะขึ้นตามยถากรรมในธรรมชาติทำให้เหลือน้อยลงเพียงแค่ไม่ถึง 1 ไร่ ด้วยประโยชน์ที่มากมายเราจึงควรเร่งอนุรักษ์ไว้ตั่งแต่ตอนนี้ อย่างในโครงการได้มีการนำพืชสมุนไพรชนิดต่างๆ มาบอกเล่าสรรพคุณและชวนคนในสังคมหันกลับมาให้ความสำคัญกับพืชเหล่านี้ผ่านเพลงบอก เพลงพื้นบ้านที่คนในภาคใต้ต่างรู้จักกันดี เป็นการรณรงค์และเพิ่มความน่าสนใจและหันกลับมาเห็นคุณค่าของพืชผักเหล่านี้มากขึ้น และเร็วๆ นี้จะมีการนำบทเพลงบอกดังกล่าวมาเผยแพร่อย่างกว้างขวางขึ้น ซึ่งไม่นานนี้จะได้ฟังกันแน่นอน... ติดตามได้ที่ www.artculture4health.or.th

หากเรารู้จักกิน รู้จักใช้ และอนุรักษ์ให้คงอยู่ สิ่งเหล่านี้ก็คงจะกลับมา  “สร้างสุข” สร้างสุขภาพที่ดีให้กับคนไทยตลอดไป

 

 

ที่มา : แผนงานสื่อศิลปวัฒนธรรมสร้างเสริมสุขภาพ สสส.

โพล

คุณคิดอย่างไรกับการนำเสนอข่าว/บทความนี้

ชอบ
ไม่ชอบ
เห็นด้วย 0 คน
0 %
ไม่เห็นด้วย 0 คน
0 %

แสดงความคิดเห็น

กรุณารอสักครู่ ระบบกำลังประมวลผลอยู่ค่ะ
  • PERSONA HEALTH คัดข้อมูลสุขภาพที่ใช่ ให้ตรงกับตัวคุณ -
  • ไทยรู้สู้โควิด -
  • เปิดรับโครงการ หน่วยจัดการระดับจังหวัดสำหรับโครงการสร้างเสริมสุขภาพขนาดเล็ก จังหวัดพิจิตร -
  • เปิดรับโครงการ หน่วยจัดการระดับจังหวัดสำหรับโครงการสร้างเสริมสุขภาพขนาดเล็ก จังหวัดระนอง -
  • คู่มือ การจัดตั้งศูนย์แยกกักตัวในชุมชน Community Isolation (ฉบับปฏิบัติการ) -
  • คู่มือแยกกักตัวที่บ้าน เรื่องควรรู้ที่คุณหมอรวบรวมมาให้ -
  • หลักธรรมาภิบาลในการวางแผนการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2565 -
  • ชัวร์โควิดและวัคซีน -
  • คู่มือวัคซีนสู้โควิด ฉบับภาษาอังกฤษ -
  • คู่มือวัคซีนสู้โควิด ฉบับภาษาลาว -
  • คู่มือวัคซีนสู้โควิด ฉบับภาษาพม่า -
  • คู่มือวัคซีนสู้โควิด ฉบับภาษากัมพูชา -
  • คู่มือ วัคซีนสู้โควิด (ฉบับประชาชน) -
  • คู่มือ การบริหารจัดการโครงการสร้างเสริมสุขภาพ -
  • ประกาศเตือนภัย -
  • เรื่องโควิด-19 รู้ให้ชัวร์! - เรื่องโควิด-19 รู้ให้ชัวร์!
  • บทบาทและการปรับการดำเนินงานของ สสส. ในภาวะวิกฤติโควิด-19 - บทบาทและการปรับการดำเนินงานของ สสส. ในภาวะวิกฤติโควิด-19
  • แจ้งการตรวจรับงานและเบิกจ่ายเงินในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคไวรัสโคโรนา 2019 - แจ้งการตรวจรับงานและเบิกจ่ายเงินในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคไวรัสโคโรนา 2019
  • ประกาศรายชื่อกฎหมาย หน่วยงานของรัฐที่รับผิดชอบ และกำหนดเวลาแล้วเสร็จในการประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมาย - ประกาศรายชื่อกฎหมาย หน่วยงานของรัฐที่รับผิดชอบ และกำหนดเวลาแล้วเสร็จในการประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมาย
  • ประกาศรายชื่อผู้ที่ได้รับการสรรหาเป็นผู้จัดการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ - ประกาศรายชื่อผู้ที่ได้รับการสรรหาเป็นผู้จัดการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ
  • ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ - ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ

สุขใจปลายปากกา

+ ดูเพิ่มเติม

ป้ายคำ(Tag)

เสวนาข้าวอินทรีย์จาก ชุมชนปลอดสารพิษ  แผนงานพัฒนาการสร้างเสริมสุขภาพในสถานประกอบการ  อัลมอนด์  ครีมทากันแดด  มูลนิธิยุวภัฒน์  ความรุนแรงต่อผู้หญิง  สุนทรียภาพ  ตัวช่วย  7พื้นที่จังหวัดภาคใต้  การประชุมนานาชาติด้านการสร้างเสริมสุขภาพครั้งที่ 21  นิทานทันควัน  ความดันโลหิตสุง  อะลูมิเนียม  แนวทางการสนับสนุน  เจ้าหน้าที่ผู้ช่วย ผู้ประสานงาน  ค่าฝุ่นละอองในอากาศ  เมลามีน  จังหวัดตราด  สสส. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ สร้างสุข สุขภาวะ thaihealth ข่าวสุขภาพ บทความสุขภาพ มือ เท้า ปาก เกร็ดความรู้  องค์การอิสระเพื่อการคุ้มครองผู้บริโภค  

ปฏิทินกิจกรรม

+ ดูเพิ่มเติม
วันที่ประกาศ
หัวข้อเรื่อง

ปฏิทินกิจกรรม

+ ดูเพิ่มเติม