“เล่นกับลูก” ไม่ใช่แค่เรื่องเล็กๆ สำหรับเด็ก

ช่วยกระตุ้นการเรียนรู้ เสริมพัฒนาการสมวัย

       เด็กๆ ในวัยแรกเกิด ถึง 10 ขวบนับเป็นช่วงที่สำคัญที่สุดในชีวิต เนื่องจากเซลล์สมองมีการเจริญเติบโตเต็มที่และรวดเร็ว ธรรมชาติของเด็กในวัยนี้จะเรียนรู้ผ่านการเล่นจากอุปกรณ์ที่เป็นรูปธรรมคือสิ่งที่จับต้องได้ ซึ่งจะเป็นรากฐานที่สำคัญต่อการนำไปสู่การเรียนรู้ในขั้นสูงต่อไป

       กิจกรรมการเล่นกับลูกวัยทารก

       - ร้องเพลงกับลูกโดยการโยกตัวเด็กไปมาให้เข้ากับทำนองเพลง โดยเพลงที่เหมาะสมกับเด็กวัยทารกก็คือ เพลงที่มีทำนองอ่อนโยน

       - ท่องคำคล้องจองพร้อมกับจับนิ้วมือและนิ้วเท้าของเด็กให้ขยับไปมาเพื่อพัฒนากล้ามเนื้อมัดเล็ก

       - แขวนโมบายที่มีเสียงในบริเวณที่ลูกมองเห็นเพื่อพัฒนากล้ามเนื้อสายตาและการฟังเสียง

       - หาหนังสือที่มีลายเส้นชัดเจนให้เด็กๆ ดู เด็กในวัยนี้ชอบสีดำ สีขาวและสีแดง

       - ให้เด็กๆ ได้สัมผัสสิ่งของหรือรูปทรงต่างๆ ที่มีพื้นผิวแตกต่างกัน เช่น สำลี ผ้า กระดาษทราย เป็นต้น

       - จัดหาเครื่องเขย่าที่ไม่อันตรายวางไว้ใกล้ตัวเด็ก

       - หารูปภาพสัตว์ ต้นไม้ ผลไม้ ภาพพ่อ แม่และผู้ที่เกี่ยวข้องกับเด็กให้เด็กดู

       - อ่านหนังสือที่มีภาพประกอบให้เด็กๆ ฟัง โดยขณะที่เล่าให้เด็กๆ ได้ดูรูปภาพไปด้วย

       - พูดคุยกับลูกเสมอๆ และให้ลูกได้สังเกตดูริมฝีปาก เพื่อพัฒนาการด้านภาษา

       - วางผ้าห่มไว้ที่พื้นเพื่อให้ลูกกลิ้งไปมา

       - ระวังอุปกรณ์ที่มีขนาดเล็กซึ่งอาจติดคอเด็กได้ เพราะเด็กวัยนี้ชอบในสิ่งของเข้าปาก

       - ควรล้างและทำความสะอาดอุปกรณ์ของเล่นของเด็กให้สะอาดอยู่เสมอ

       กิจกรรมการเล่นกับลูกวัยคลาน

       - เล่นลูกบอลกับลูก โดยใช้ลูกบอลที่ทำด้วยวัสดุที่อ่อนนุ่ม เช่น ผ้า ไหมพรม พลาสติก เป็นต้น

       - หาอุปกรณ์เล่นน้ำให้ลูกได้เล่น เช่น หนังสือลอยน้ำ ตุ๊กตาพลาสติกลอยน้ำ ขวด หรือกระป๋องพลาสติก เพื่อให้เด็กได้เรียนรู้เรื่องการลอย การตัก การเท

       - อ่านนิทานที่มีภาพประกอบให้เด็กฟังทุกวัน

       - ให้เด็กๆ ดูรายการทีวี ที่มีประโยชน์และเหมาะสมกับวัยของเด็ก โดยผู้ใหญ่ต้องอยู่ด้วยเพื่อช่วยอธิบายให้เด็กฟัง

       - ซ่อนของไว้ใต้ผ้าห่มแล้วให้เด็กๆ หา

       - ร้องเพลง และอุ้มเด็กเต้นรำ

       - จัดหาบริเวณที่ปลอดภัย ให้เด็กได้คลานไปสำรวจที่ต่างๆ

       - ตัดกล่องกระดาษใหญ่ทำเป็นอุโมงค์ หรือรถ หรือหาบ้านจำลองให้เด็กเล่น

       - ให้เด็กๆ ได้ละเลงสี วาดภาพโดยใช้นิ้วมือ

       - ให้เด็กๆ เล่นแป้งปั้น เพื่อฝึกกล้ามเนื้อนิ้วมือ

       - ฝึกเดินขึ้นบันไดกับลูก

       กิจกกรรมการเล่นกับเด็กก่อนวัยเรียน

       - ฝึกการวาดภาพ โดยใช้สมุดภาพระบายสี และดินสอสีเทียนแท่งใหญ่

       - อ่านหนังสือนิทานเล่มใหญ่ให้เด็กๆ ฟัง

       - ให้เด็กๆ ฝึกเปิดหนังสือนิทานเอง

       - เปิดเพลงหลายๆ แบบที่ไม่มีจังหวะรุนแรงให้เด็กฟัง พร้อมกับให้เด็กเต้นตาม

       - เล่นซ่อนหากับเด็ก

       - ฝึกโยนลูกบอลลงตระกร้า

       - ให้ลูกเล่นเกมตัวต่อ หรือเกมเลโก้

       - ฝึกทำกิจวัตรประจำวันเช่น อาบน้ำ แต่งตัว ทานอาหาร แปรงฟัน เป็นต้น

       - ให้เด็กได้เล่นน้ำ เล่นทราย

       - เล่นบทบาทสมมติกับลูก เช่น เป็นแม่ครัว เล่นพูดคุยทางโทรศัพท์ เป็นต้น

       กิจกรรมการเล่นกับเด็กวัยเรียน

       - ให้ลูกเล่นเครื่องเล่นสนาม เช่นชิงช้า บาร์โหน ไม้ลื่น เป็นต้น

       - อ่านนิทานให้ลูกฟังทุกวัน

       - ฝึกให้ลูกเล่นไม้บล็อก และภาพตัดต่อ จับคู่ภาพ เป็นต้น

       - ร้องเพลง เต้นรำ และทำเครื่องดนตรีง่ายๆ เช่นกลอง หรือเครื่องเขย่าร่วมกับลูก

       - ฝึกการวาดภาพระบายสี และการเขียนง่ายๆ ร่วมกับลูก

       - พาลูกไปสถานที่ต่างๆ เช่น ไปห้องสมุด สวนสัตว์ ตลาด ไปรษณีย์ เป็นต้น

       สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ควรคำนึงถึง คือ การจัดกิจกรรมการเล่นที่เหมาะสมต่อการเรียนรู้และพัฒนาการของเด็กแต่ละวัย เด็กแต่ละคนมีลักษณะเฉพาะของตัวเองไม่สามารถเปรียบเทียบกับคนอื่นได้

       แต่จำไว้ว่าของเล่นที่ดีที่สุดในโลกสำหรับเด็กๆ คือ ตัวคุณพ่อ คุณแม่นั่นเอง

ที่มา: หนังสือพิมพ์ASTVผู้จัดการ

Update 02-04-52