ข้ามสู่เนื้อหาหลัก

นมแม่...กินอย่างไร

ประโยชน์สูงสุด เมื่อลูกกินนมแม่ได้อย่างถูกต้อง

 

นมแม่...กินอย่างไรได้ประโยชน์สูงสุด

 

6 เดือนแรก นมแม่อย่างเดียว

 

            ก่อนหน้านี้เคยพูดถึงมาแล้วบ้างว่า ในช่วง 6 เดือนแรก ควรให้ลูกกินนมแม่อย่างเดียว ซึ่งอาจทำให้คุณแม่สงสัยว่า ไม่ต้องกินข้าว กล้วย อาหารอื่น หรือแม้กระทั่งน้ำ อย่างนี้แล้ว ลูกไม่ขาดสารอาหารหรือขาดน้ำหรือ???

 

            ไม่อย่างแน่นอนค่ะ เพราะในนมแม่มีสารอาหารและน้ำเพียงพอ ถ้าได้น้ำหรืออาหารอื่นก็จะไปแย่งที่นมแม่ทำให้ได้นมแม่น้อยลง

 

            ทำไม 6 เดือนแรกจึงต้องให้นมแม่อย่างเดียว

 

            * ระยะนี้สมองเติบโตเร็วมาก...นมแม่เหมาะสมกับสมองที่โตเร็ว

 

            * ระยะนี้ทางเดินอาหารลูกยังย่อยอาหารอื่นไม่ได้ดี นมแม่ย่อยง่ายที่สุด

 

            * ระยะนี้ลูกยังสร้างภูมิคุ้มกันไม่ได้ดี นมแม่มีภูมิคุ้มกันมาด้วย

 

            * ระยะนี้กระเพาะอาหารยังมีขนาดเล็กนิดเดียว ยืดหยุ่นได้ไม่มาก ถ้าได้อาหารอื่น นอกจากไปแย่งที่ อาหารเหล่านี้มีสารอาหารสู้นมแม่ไม่ได้

 

            การให้ลูกกินอาหารอื่นด้วย ก็ทำให้ลูกมีโอกาสเจ็บป่วยบ่อยกว่า เพราะมีโอกาสจะรับเชื้อโรคที่ปนมากับอาหารเหล่านั้นได้มาก รวมทั้งมีโอกาสแพ้โปรตีนที่มากับนมผสมหรืออาหารอื่นด้วย และอาหารอื่นเหล่านี้ ซึ่งรวมทั้งน้ำด้วย นอกจากจะไปแบ่งที่นมแม่ ทำให้ลูกได้นมแม่น้อยลงแล้ว ก็จะทำให้ลูกอิ่มลูกก็ดูดนมแม่น้อยลง แม่ก็จะสร้างน้ำนมได้น้อยลง และนมแม่ก็จะหมดไปในที่สุด

 

            เรื่องนี้สำคัญมาก เราจะพบว่าคุณแม่ทั่วไปมักจะให้นมผสมคู่กับนมแม่ตั้งแต่แรกเกิดโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์ ไม่ถึง 2 – 3 เดือนน้ำนมแม่ก็จะสร้างน้อยลงแล้วนมแม่ก็จะหมดไป น่าเสียดายมาก ยิ่งให้นมแม่นาน ยิ่งได้ผลดีทั้งแม่ ลูก

 

            การให้ลูกกินนมแม่อย่างเดียวจึงปลอดภัยที่สุด ทำให้ลูกได้กินนมมากและได้รับประโยชน์จากนมแม่อย่างเต็มที่

 

            จาก 4 เดือนเปลี่ยนเป็น 6 เดือน

 

            คุณแม่อาจสงสัยว่าเมื่อก่อนมีคำแนะนำให้เริ่มให้อาหารเสริมลูกพร้อมนมแม่เมื่อลูกอายุ 4 เดือน ทำไมมาตอนนี้จึงแนะนำให้คุณแม่ให้นมแม่อย่างเดียว ถึง 6 เดือน ก็เพราะมีข้อมูลการศึกษาใหม่ ๆ มากมายยืนยันว่า การให้นมแม่อย่างเดียวที่ยาวนานขึ้น มีผลดีต่อเด็ก ๆ มากกว่านั่นคือ ลดโอกาสการเกิดโรคท้องเสีย โรคทางเดินหายใจ ภูมิแพ้ รวมทั้งส่งผลดีต่อพัฒนาการทางสมองของเด็กมากกว่าด้วย

 

            เพราะฉะนั้นขอให้คุณแม่เชื่อมั่นเถอะค่ะว่า 6 เดือนแรก ให้ลูกกินนมแม่อย่างเดียว ลูกไม่ขาดน้ำ ไม่ขาดอาหารอย่างแน่นอน ที่สำคัญเท่ากับได้เริ่มต้นสิ่งดี ๆ ให้กับชีวิตลูกน้อย

 

            ขอให้เชื่อมั่นค่ะ!!!

 

            สังเกตกันนิด....

 

            แม้การให้ลูกกินนมแม่อย่างเดียวในช่วง 6 เดือนแรกจะเป็นสิ่งที่ดีที่สุด แต่บางครั้งก็มีข้อยกเว้นค่ะ คือหากคุณแม่สังเกตว่าหลังอายุ 4 เดือน น้ำนมแม่เริ่มมีน้อยลงทั้ง ๆ ที่ พยายามให้ลูกดูดเต็มที่แล้ว ดูได้จาก เช่น ลูกเหมือนไม่อิ่ม เริ่มมีน้ำหนักขึ้นน้อยกว่าที่ควร หากเป็นอย่างนี้ อย่างเพิ่งนำนมผสมมาให้ลูก ควรรีบปรึกษาแพทย์หรือพยาบาลในคลินิกแม่ใกล้บ้าน หรือที่สถานีอนามัย เพื่อช่วยกันหาทางแก้ไขกันก่อน

 

            หลัง 6 เดือน นมแม่ควบคู่อาหารเสริม

 

            คุณแม่อาจสงสัยว่าหลัง 6 เดือนไปแล้ว จะให้ลูกกินนมแม่ได้หรือไม่ นมแม่ยังมีคุณค่าอยู่หรือเปล่า...

 

            แน่นอนค่ะ นมแม่ยังมีคุณค่าทางสารอาหารอยู่เต็มเปี่ยม คุณแม่สามารถให้ลูกกินต่อเนื่องได้ถึง 2 ขวบทีเดียว หรือนานกว่านั้นก็ได้ เพียงแต่เมื่อลูกอายุ 6 เดือนไปแล้ว นมแม่ไม่พอค่ะ ต้องให้อาหารเสริมตามวัยควบคู่ไปด้วย

 

นมแม่กินอย่างไร ลูกได้นมเพียงพอ

 

            จัดท่าให้ถูกต้อง

 

            คุณแม่มือใหม่อาจจะรู้สึกไม่แน่ใจว่าจะให้ลูกกินนมแม่ได้อย่างไร และลูกจะได้นมเพียงพอ เรื่องนี้ไม่ยากเลย ขอเพียงเริ่มต้นให้ถูกต้อง เพราะการเริ่มให้ลูกดูดนมอย่างถูกต้องนั้นเป็นหัวใจสำคัญที่จะทำให้กินนมแม่ได้สำเร็จนมไหลดี และสามารถป้องกันปัญหาที่จะตามมาเช่น เจ็บหัวนม เต้านมคัด หรือน้ำนมไม่ไหลได้ด้วยค่ะ

 

            1. นั่งให้สบาย หาหมอนหนุนหลังแม่ หนุนตัวลูก

 

            2. ทำใจให้สบาย ๆ

 

            3. อุ้มลูกตะแคงเข้าหาตัวแม่ ให้ปากลูกอยู่ระดับเดียวกับหัวนมแม่

 

            4. ใช้หัวนมแม่กระตุ้นริมฝีปากล่างของลูก

 

            5. เมื่อลูกอ้าปากกว้าง ให้เคลื่อนศีรษะลูกเข้าหาเต้านมโดยเร็ว

 

            6. อย่าให้ลูกอมเฉพาะหัวนม ให้อมให้ลึกถึงลานนมให้ได้มากที่สุด น้ำนมจะมาดีและแม่ไม่เจ็บหัวนม

 

            เคล็ดลับน่ารู้ 4 เดือน

 

            * ดูดเร็ว

 

            คุณแม่จำได้ไหมคะว่าตอนเจ้าตัวเล็กเกิด คุณหมอคุณพยาบาลจะช่วยให้ลูกเริ่มดูดนมแม่ตั้งแต่บนเตียงคลอด ที่ให้ทำเช่นนั้น ลูกยังไม่ได้รับน้ำนม แต่สำคัญที่จะช่วยกระตุ้นให้น้ำนมมาเร็ว ถ้าเริ่มช้า น้ำนมก็จะมาช้าค่ะ

 

            * ดูดบ่อย

 

            เราควรให้ลูกดูดนมแม่บ่อยตามที่ลูกต้องการ หิวเมื่อไรก็ให้ดูด โดยทั่วไปนมแม่ย่อยง่าย ตอนลูกเล็ก ๆ ลูกมักหิวทุก 2 – 3 ชั่วโมง มียกเว้นหน่อยในระยะ 2 – 3 วันแรก หลังเกิด คุณแม่ควรให้ลูกดูดนมบ่อย ๆ อาจะประมาณทุก 1 – 2 ชั่วโมง เพื่อกระตุ้นให้น้ำนมมา หลังจากนี้ก็ให้ลูกดูดตามต้องการ ไม่ต้องตั้งเวลานะคะ แต่ถ้ารู้สึกคัดเต้านม ต้องให้ลูกดูดนมออกทันที การให้ลูกดูดบ่อยจะช่วยระบายน้ำนมออกจากเต้า และให้เต้านมสร้างน้ำนมใหม่เรื่อย ๆ การปล่อยให้น้ำนมค้างอยู่ในเต้านมนาน ๆ จะทำให้คุณแม่เจ็บนมเพราะคัดเต้าตม และทำให้เต้านมสร้างน้ำนมได้น้อยลงด้วย

 

            * ดูดถูกวิธี

 

            มีท่าดูดนมที่ถูกต้องสำหรับลูกมาแนะนำค่ะ

 

            - ปลายจมูกชิดเต้า ปากอมจนมิดลานนม ถ้าลานนมกว้างก็ให้อมให้มากที่สุด คางชิดเต้านม

 

            - ลูกดูดแรงและเป็นจังหวะสม่ำเสมอ ได้ยินเสียงกลืนนมเป็นจังหวะ

 

- ถ้าลูกไม่ค่อยดูดหรือดูดช้าลง ให้บีบเต้านมเพื่อเพิ่มปริมาณน้ำนมเข้าปากลูก

 

            ถ้าให้ลูกดูดนมอย่างถูกวีแล้ว แต่คุณแม่ยังรู้สึกเจ็บหัวนมอยู่ ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญนะคะ เพราะอาจะมีปัญหาอื่น ๆ เกิดขึ้นด้วย

 

            * ดูดเกลี้ยงเต้า

 

            การให้นมแม่แต่ละครั้งต้องนานพอ คือให้ลูกดูดนมได้เกลี้ยงเต้า เพราะน้ำนมในส่วนหลังจะมีไขมันที่เป็นประโยชน์มากต่อสมองและร่างกาย และช่วยให้ลูกอิ่มนานไม่หิวบ่อยค่ะ

 

 

 

 

 

ที่มา : ศูนย์นมแม่แห่งประเทศไทย

 

 

Update 30-07-51

 

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

กรมอนามัย-ศูนย์นมแม่ฯ-สสส. รณรงค์สัปดาห์นมแม่โลก 1-7 สิงหา

 

 

 

เรื่องที่เกี่ยวข้อง "นมแม่" 

งานวันสัปดาห์ส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่โลกปี 2551

คำขวัญ 16 ปี นมแม่

นมแม่...ต้องรู้

นมแม่...ดีอย่างไร

นมแม่...กินอย่างไร

มหัศจรรย์ น้ำนมแม่

แม่ทำงาน...ก็ให้ลูกกินนมแม่ได้

นมแม่ เพิ่มพลัง เพิ่มพัฒนาการ

“เริ่มแรกอย่างมีพลัง” ด้วยสัมผัสรักจากแม่

 

 

 

 

 

แสดงความคิดเห็น