ชวนผู้สูงอายุเข้าครัวฟื้นความจำ

"วันสงกรานต์" ถือเป็นวันแห่งครอบครัวที่จะได้มารวมกันอยู่พร้อมหน้า เป็นวันที่แสดงถึงความงดงามของการเริ่มต้นปีใหม่ไทยอย่างอบอุ่น ทั้งทำบุญ เยี่ยมญาติ รดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ ทานข้าวร่วมกัน และยิ่งบ้านไหนที่ทำกิจกรรมร่วมกันส่งเสียงหัวเราะทั้งจากหลานๆ และคุณปู่คุณย่าดังประสานกันมาจากในครัวหลังบ้านด้วยแล้ว ยิ่งสร้างบรรยากาศให้อบอุ่นมีความสุขมากขึ้นเป็นพิเศษ โดยเฉพาะเวลาที่ผู้สูงอายุถ่ายทอดวิธีทำอาหารและเคล็ดลับต่างๆ ให้กับหลานๆ นับเป็นการสร้างความผูกพันกันในครอบครัว กล่อมเกลาให้เด็กๆ เป็นเด็กดีมีสัมมาคารวะกับผู้ใหญ่ ทั้งยังช่วยฟื้นฟูสุขภาพกายใจของผู้สูงอายุ รวมถึงยังช่วยฟื้นฟูผู้สูงอายุที่มีปัญหาเรื่องอัมพาต อัมพฤกษ์

นพ.สุวินัย บุษราคัมวงษ์ แพทย์สาขาอายุรกรรมสมอง ศูนย์ฟื้นฟูผู้ป่วยอัมพฤกษ์อัมพาต โรงพยาบาลกล้วยน้ำไท กล่าวว่า โดยปกติเมื่ออายุมากขึ้น  ผู้สูงอายุมักมีอาการชาตามแขน ขา ข้อต่อติดขัดทำให้เคลื่อนไหวทั้งมือ แขน ขาไม่ค่อยสะดวก สายตาไม่ดี เห็นภาพไม่ค่อยชัด หูเริ่มตึง การได้กลิ่น และการรับรสเสื่อมลง ฟันไม่ค่อยดี ท้องผูกเพราะเคลื่อนไหวร่างกายน้อยลงทำให้อาหารเคลื่อนตัวสู่ลำไส้ส่วนล่างช้า หลงลืมบ่อยเกิดจากมีการตายของเซลล์สมองแต่ไม่มีการเกิดใหม่ เกิดภาวะหลอดเลือดเสื่อมหรือแข็งตัวทำให้เลือดไปเลี้ยงไต หัวใจ และสมองไม่ดีทำให้คิดช้า และเหนื่อยง่าย และมีปัญหาทางด้านจิตใจร่วมด้วยเนื่องจากรู้สึกว่าร่างกายเสื่อมถอย จากการเป็นผู้นำต้องมาเป็นผู้ตาม ทำให้เครียด โกรธง่าย กังวลง่าย ฯลฯ ซึ่งอาการเหล่านี้ส่วนใหญ่แก้ไขได้ด้วยการดูแลเอาใจใส่จากลูกหลานให้ความรัก ความเคารพนับถือ และความเข้าใจ ซึ่งจะช่วยให้ผู้สูงอายุมีความสุขและอารมณ์ดีขึ้น

"หลานๆ ที่ช่วยคุณตา คุณยายเข้าครัวทำอาหาร เด็กๆ จะอยากรู้อยากลอง ช่างซักช่างถาม ให้คุณตาคุณยายต้องสอน คอยบอกขั้นตอนการทำอาหารให้นั้นมีส่วนช่วยกระตุ้นและฟื้นฟูให้คุณตา คุณยายได้มีกิจกรรมการเคลื่อนไหว ได้คิดได้คำนวณ ได้วางแผน กิจกรรมดังกล่าวทำให้ท่านรู้สึกว่าตัวเองได้รับความรัก ความเคารพ ความชื่นชมในความสามารถจากหลาน ทำให้เกิดแรงจูงใจในการดำเนินชีวิต ทำให้สมองส่วนไฮโปธารามัสและต่อมใต้สมองผลิตสารเอ็นโดรฟินออกมาทำให้รู้สึกผ่อนคลาย และมีความสุข และช่วยส่งเสริมการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันในร่างกาย สารเอ็นโดรฟินยังทำให้เกิดการหลั่งของสารโดปามีนซึ่งเป็นสารที่ช่วยให้บรรเทาความเจ็บปวด ความสมดุลของร่างกาย ความหิว การนอนหลับ ระบบการไหลเวียนของเลือด การควบคุมการหายใจ ทำให้ท่านมีความสุขขึ้น และกลับมามีกำลังใจอยากจะช่วยเหลือตัวเองในชีวิตประจำวันได้ เกิดความมั่นใจที่จะกลับมามีชีวิตที่มีความสุขอีกครั้ง” น.พ.สุวินัย กล่าว

ส่วน ธนกร แก้วประเสริฐ นักกิจกรรมบำบัดศูนย์ฟื้นฟูผู้ป่วยอัมพฤกษ์อัมพาต โรงพยาบาลกล้วยน้ำไท แนะนำว่า การที่ผู้สูงอายุได้ทำกิจกรรมการทำอาหารร่วมกับลูกหลานหรือการสอนหลานให้ทำอาหาร คือการทำกิจกรรมบำบัดที่ดีวิธีหนึ่ง ด้ยการทำอาหารทุกอย่างที่ต้องเริ่มจากทบทวนความจำสูตร และวิธีการปรุงที่ต้องใช้สมองส่วนหน้า และต้องใช้ความคิดจากสมองส่วนนีโอคอร์เท็กซ์ เริ่มจากการวางแผนว่าว่าต้องใช้วัตถุดิบอะไรบ้าง แต่ละอย่างหาซื้อได้ที่ไหน ราคาเท่าไหร่ ต้องใช้เท่าไหร่ การใช้สมองทำให้สมองได้ออกกำลัง และเพิ่มการสื่อสัญญาณประสาทในสมองได้ ต้องใช้กลุ่มกล้ามเนื้อมือ แขน และหัวไหล่ ในการตัก หั่น คน กวน ผัด คลุกเคล้า ประสาทสัมผัสต่างๆ ส่วนตัวหลานเองนอกจากกลับบ้านแล้วช่วยคุณแม่ทำครัวได้แล้ว ยังช่วยให้เป็นเด็กที่รู้จักการให้ การขอบคุณ รู้จักการเข้าหาผู้ใหญ่ ความอ่อนน้อมถ่อมตน เรียนรู้เรื่องการรอคอย และเรียนรู้ที่จะเคารพปู่ ย่า ตา ยาย และผู้สูงอายุ" นักกิจกรรมบำบัดศูนย์ฟื้นฟูผู้ป่วยอัมพฤกษ์อัมพาต แจกแจง

สงกรานต์นี้เตรียมตัวทำบุญตักบาตร รดน้ำดำหัว เสร็จแล้วชวนคุณตาคุณยายเข้าครัวกันดีกว่า

ที่มา : หนังสือพิมพ์คมชัดลึก