'ชีวิตใหม่ ไร้ขยะ' คนสร้างต้องจัดการเอง

| |
อ่าน : 912

ที่มา : หนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ

ภาพประกอบจากแฟ้มภาพ

\'ชีวิตใหม่ ไร้ขยะ\' คนสร้างต้องจัดการเอง thaihealth

'ชีวิตใหม่ ไร้ขยะ' คนสร้างต้องจัดการเอง ประเทศไทยสร้างปริมาณขยะทางทะเล และขยะมูลฝอย 27.4 ล้านตัน ติดอันดับ 6 ของโลก 

ประเทศไทยสร้างปริมาณขยะทางทะเล และขยะมูลฝอย 27.4 ล้านตัน ติดอันดับ 6 ของโลก 1 ใน 5 ของปริมาณขยะทั้งหมดอยู่ในเขตกรุงเทพฯ เกิดจากการใช้ชีวิตประจำวันที่ใช้สินค้าและผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้คำนึงถึงผลกระทบต่อสุขภาพ สังคม และสิ่งแวดล้อม กลายเป็นปัญหาระดับโลก จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องสร้างความตระหนักต่อสาธารณชนในการจัดการขยะและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อลดการสร้างขยะ ภายใต้แนวคิด "Go Zero Waste ชีวิตใหม่ ไร้ขยะ" โดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) จัดนิทรรศการหมุนเวียน เสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจ และสร้างจิตสำนึก ผ่านประสบการณ์การเรียนรู้

ปราณี หวาดเปีย ครูโรงเรียนรุ่งอรุณ ถ่ายทอดประสบการณ์การจัดการขยะในโรงเรียน ว่า ในโรงเรียนมีเด็กและบุคลากรรวมกว่า 1,000 คน ที่ผ่านมาแต่ละคนก็จะทิ้งขยะรวมๆ ในถุงดำแล้วนำไปวางไว้ท้ายโรงเรียนที่เป็นคอกขยะ รอให้หน่วยงานมาเก็บไป แต่พื้นที่ดังกล่าวอยู่ใกล้กับหมู่บ้าน จนวันหนึ่งคุณยายในหมู่บ้านพูดขึ้นว่าโรงเรียนสวยแต่เหม็นมาก เพราะเศษอาหารต่างๆ จะถูกทิ้งรวมกับขยะอื่นๆ ด้วยจึงเน่าเหม็นเป็นแหล่งอาศัยของหนู แมลงสาบ แมลงวันที่ล้วนแต่ก่อโรค บวกกับมีปัญหาปริมาณขยะมากจนล้นที่เก็บ โรงเรียนจึงเริ่มต้นลุกขึ้นมาจัดการขยะตั้งแต่ปี 2547 จากเดิมโรงเรียนมีขยะวันละ 206 กิโลกรัม หลังจากจัดการปัจจุบันมีขยะราว 30 กิโลกรัมต่อวัน

\'ชีวิตใหม่ ไร้ขยะ\' คนสร้างต้องจัดการเอง thaihealth

การดำเนินงานของโรงเรียนเริ่มต้นจากการปลูกฝังให้เด็กทุกระดับชั้นตั้งแต่อนุบาล-ประถมศึกษา รู้จักคัดแยกขยะแต่ละประเภท โดยจะแยกเป็น 4 ประเภท ได้แก่ 1.เศษอาหาร จะนำไปให้กับคนที่เลี้ยงสัตว์ 2.ขยะที่ย่อยสลายได้ง่าย เช่น เปลือกผลไม้ จะนำไปทำปุ๋ยดิน หรือน้ำหมักชีวภาพที่ต่อยอดไปสู่สูตรน้ำยาล้างจาน หรืออื่นๆ 3.รีไซเคิล ซึ่งจะมีถังขยะรองรับ 4-5 ถัง และ 4.ขยะห้องน้ำ และขยะอันตรายต่างๆ ก็จะนำให้ กทม.ไปจัดการต่อ ส่วนที่เป็นขยะอิเล็กทรอนิกส์จะประสานความร่วมมือกับโครงการจุฬาฯ รักษ์โลกเข้ามาดำเนินการ

"หลักการสำคัญของการคัดแยกขยะคือทุกคนต้องตระหนักว่าตนเองเป็นคนสร้างขยะ เพราะฉะนั้นต้องเป็นคนจัดการเอง โดยการเปลี่ยนขยะเป็นทรัพยากร ก่อนจะทิ้งเป็นขยะควรคิดก่อนว่า 1 ชิ้นมีอะไรเป็นองค์ประกอบบ้าง ตัวอย่าง กินมันฝรั่งกระป๋องเสร็จแล้วไม่ควรทิ้งเลย แต่ควรแยกองค์ประกอบ เช่น ฝาพลาสติก ฟรอยด์ ก้นเป็นเหล็ก กระป๋องมีทั้งกระดาษ ฟรอยด์และพลาสติก เพราะบางส่วนนำมาใช้ประโยชน์ใหม่ได้" ปราณี กล่าว

\'ชีวิตใหม่ ไร้ขยะ\' คนสร้างต้องจัดการเอง thaihealth

ขณะที่ ผศ.กุลธิดา จันทร์เจริญ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยเพื่อพัฒนาชุมชน มหาวิทยาลัยสยาม กล่าวว่า เริ่มจากการทำงานนำร่องในเขตภาษีเจริญ 54 ชุมชน ทำให้เจอปัญหาสำคัญในเรื่องขยะ จึงสำรวจชุมชนทั่วกรุงเทพฯ ราว 2,000 แห่ง พบว่าปัญหาแรกของทุกชุมชนคือเรื่องขยะ ซึ่งทุกคนในชุมชนรับรู้ปัญหาแต่เมื่อถามว่าจะจัดการอย่างไร ทุกคนจะชี้ไปที่คนอื่นหมด โดย ลืมคิดว่าขยะเกิดจากตัวเราเอง เพราะฉะนั้นต้องช่วยกันจัดการเอง เกิดเป็นโครงการนำร่องในเขตภาษีเจริญที่มีกำแพงขยะท่วมกว่า 2 เมตรในพื้นที่ 2 ไร่ ด้วยการท้าทายชุมชนว่าจะเปลี่ยนพื้นที่ภูเขาขยะให้เป็นที่สาธารณะใช้วิ่งหรือออกกำลังกายเอาหรือไม่ ช่วงแรกชุมชนบอกเป็นไปไม่ได้ ต้องเริ่มด้วยการสร้างศรัทธาในตัวเองให้เห็นว่าสามารถทำได้ โดยท้าทายว่าภายใน 15 วันจะต้อง ย้ายขยะออกไปทั้งหมด ทุกๆ คนในชุมชนจึงมาช่วยกันและสามารถทำสำเร็จ

เมื่อนำขยะออกไปชุมชนจึงมีพื้นที่ 2 ไร่ ที่ปัจจุบันปลูกต้นไม้และดูแลเป็นพื้นที่สำหรับออกกำลังกายของคนในชุมชน ส่วนกำแพงที่เคยใช้กั้นขยะจนท่วม กลายเป็นห้องสมุด มีหนังสือที่คนในชุมชนสามารถเข้ามาหยิบยืมหรืออ่านหนังสือได้ยามว่าง ต่อยอด ด้วยการปลูกฝังเรื่องการคัดแยกขยะ นำมาแปรรูป และจัดตั้งเป็นการกองทุนสวัสดิการชุมชนที่เป็นกลุ่มออมทรัพย์ โดยร่วมมือกับ ผู้ประกอบการเกี่ยวกับขยะว่าหากชาวบ้าน คัดแยกขยะให้จะต้องหัก 10% ของราคาที่ขาย มาให้กับกองทุนเมื่อชุมชนต่างๆ ในกรุงเทพฯ เห็นว่าที่นี่ประสบความสำเร็จจึงเข้ามาเรียนรู้ และนำไปใช้ในชุมชนต่างๆ ด้วย

\'ชีวิตใหม่ ไร้ขยะ\' คนสร้างต้องจัดการเอง thaihealth

ณัฐพงศ์ นิธิอุทัย อาจารย์ ภาควิชาเทคโนโลยียางและโพลิเมอร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ตัวแทนกลุ่ม Trash Hero ประเทศไทย เล่าว่า การทำงานของกลุ่มจะเป็นลักษณะกองโจรโดยจะรวมตัวกันแล้วไปเก็บขยะตามสถานที่ต่างๆ แล้วนำไปให้หน่วยงานท้องถิ่นดำเนินการต่อ ซึ่งปัจจุบันกลุ่มนี้มีอยู่ราว 61 กลุ่ม 6 ทวีป 13 ประเทศทั่วโลก แต่ส่วนตัวเป็นอาจารย์สาขายางและโพลิเมอร์ด้วย ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของขยะที่รีไซเคิลไม่ได้ ก็จะแยกออกมาและเอาทำผลิตภัณฑ์ใหม่ เช่น รองเท้า โดยใช้รองเท้า 10 ข้างสามารถทำเป็นรองเท้าใหม่ได้ 1 คู่ หากเป็นขยะทะเลที่เก็บได้ 10 กิโลกรัม เป็นรองเท้าที่นำมาทำใหม่ได้ราว 10%

สุปรีดา อดุลยานนท์ ผู้จัดการ สสส. กล่าวว่า สสส.ได้ร่วมกับภาคีเครือข่ายสนับสนุนให้ประชาชนปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เพื่อสร้างปัจจัยทางสังคมและสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการมีสุขภาวะและคุณภาพชีวิตที่ดีด้วยหลายวิธี เช่น 1.การจัดตั้ง "กองทุนการจัดการขยะเพื่อสวัสดิการชุมชน" ที่บ้านแสงสาคร จ.บึงกาฬ 2.นวัตกรรมการจัดการขยะในชุมชน อาทิ "ไซดักขยะ" จากตาข่ายไนลอน ที่บ้านนาดี จ.ศรีสะเกษ "ถังกรีนโคนกำจัดขยะ" อุปกรณ์ช่วยทำปุ๋ยหมักจากเศษอาหารย่อยสลายขยะอินทรีย์ในครัวเรือน 3.ระดับนโยบายสนับสนุน "แผนงาน ด้านสิ่งแวดล้อมกับสุขภาพ" ภายใต้ แผนควบคุมปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพ ผลักดันข้อเสนอและนโยบายในการป้องกันและแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมให้สอดคล้องกับบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญและเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals : SDGs) และแผน พัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12

\'ชีวิตใหม่ ไร้ขยะ\' คนสร้างต้องจัดการเอง thaihealth

สำหรับนิทรรศการหมุนเวียน "Go Zero Waste ชีวิตใหม่ไร้ขยะ" จัดที่ศูนย์เรียนรู้สุขภาวะ สสส. จะแบ่ง 4 โซน ได้แก่ 1.โซน Check&Shock สำรวจพฤติกรรมการบริโภคในชีวิตประจำวันของตัวเองในบ้าน ร้านค้า โรงเรียน และสำนักงาน 2.โซน Waste Land สถานการณ์ปัญหาขยะในปัจจุบันและวิธีการแยกขยะ 3.โซน Waste Wow นวัตกรรมการจัดการขยะใกล้ตัว อาทิ กล่องหมักปุ๋ย Eco brick ถนนเพื่อคนตาบอด และ 4.โซน Zero Waste World เรียนรู้ต้นแบบวิถีการจัดการขยะจากสถานการณ์ขยะล้นโลกในปัจจุบันที่ส่งผลต่อสุขภาวะ ตั้งแต่ระดับบุคคล ชุมชน องค์กร และประเทศ ผ่านองค์ความรู้ในการลดการสร้างขยะ (Reduce)

การนำขยะหมุนเวียนกลับมาใช้ใหม่ (Reuse) และการนำขยะมาแปรรูปแล้วนำกลับมาใช้ใหม่ (Recycle) รวมทั้งการคัดแยกขยะ การนำขยะกลับมาใช้ประโยชน์ในรูปของผลิตภัณฑ์นวัตกรรม ผลักดันนโยบายของประเทศในภูมิภาคต่างๆ ทั่วโลกเพื่อลดผลกระทบทางสุขภาพจากปัญหาขยะ

แสดงความคิดเห็น

กรุณารอสักครู่ ระบบกำลังประมวลผลอยู่ค่ะ
  • ระบบบันทึกรายรับ-รายจ่ายสำหรับ ภาคี สสส. -
  • หลักธรรมาภิบาลในการวางแผนดำเนินการประจำปีงบประมาณ 2562 ของ สสส. -
  • เขตสุขภาพเพื่อประชาชน -
  • ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ - ผลการดำเนินการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ
  • รายงานผลการดำเนินงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) - รายงานผลการดำเนินงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
  • จิตอาสาพลังแผ่นดิน -
  • พระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ.2560 -
  • นานาทัศนะ สสส. กับการตรวจสอบ -

สุขใจปลายปากกา

+ ดูเพิ่มเติม

ปฏิทินกิจกรรม

+ ดูเพิ่มเติม